Maqolada Zarafshon vohasi sharoitida tabiiy holda o'suvchi dorivor o'simlik — chakanda (Hippophae rhamnoides L.) bilan trofik jihatdan bog'liq bo'lgan entomofauna va akarofaunaning tur tarkibi hamda uning ekologik guruhlari tahlil etilgan. 2023–2026 yillar davomida Zarafshon daryosi havzasi bo'ylab tashkil etilgan 7 ta ko'rsatkichli punkt va 10 ta doimiy kuzatuv stansiyasida olib borilgan dala tadqiqotlari natijasida chakandaning ildiz, poya, barg, gul va meva organlarida rivojlanuvchi 11 tur (turkumga oid taksonlar) qayd etildi, ulardan 10 tasi zararkunanda, 1 tasi esa tabiiy entomofag (Syrphidae) hisoblanadi. Aniqlangan turlar 5 turkumga (Diptera, Hemiptera, Acari, Lepidoptera, Coleoptera) mansub bo'lib, asosiy iqtisodiy zarar keltiruvchi turlar sifatida karpofag Rhagoletis batava, fillofag Capitophorus hippophaes hamda gall hosil qiluvchi Aceria hippophaena ajralib turadi. Olingan natijalar xorijiy — xususan Sharqiy Osiyo (Xitoy), Yevropa va Qozog'iston — hududlarida o'tkazilgan tadqiqotlar ma'lumotlari bilan qiyoslandi. Qiyosiy tahlil shuni ko'rsatdiki, Sharqiy Osiyoda ksilofag turlar (Deserticossus hippophaecolus, Holcocerus arenicola) yetakchi zarar manbai hisoblansa, Zarafshon vohasida karpofag va fillofag turlar ustunlik qiladi, bu esa mintaqaviy ekologik sharoitlarga bog'liq holda chakanda entomofaunasi tarkibining farqlanishini tasdiqlaydi.
| Mualliflar | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li |
|---|---|
| Jurnal | Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) |
| Nashriyot | «Ўзагрокимёҳимоя» АЖ |
| ISSN | 2181-8150 |
| Nashr sanasi | 2026-09-01 |
| Son | 7 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Qishloq xo‘jaligi |
| DOI | 10.63241/agro-2929 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
DOI: 10.63241/agro-2929 · Maqolaning asl sahifasi
Hippophae rhamnoides, entomofauna, Zarafshon vohasi, Rhagoletis batava, Capitophorus hippophaes, Aceria hippophaena, biotop, ekologik guruh, zararkunanda., Hippophae rhamnoides, entomofauna, Zarafshan oasis, Rhagoletis batava, Capitophorus hippophaes, Aceria hippophaena, biotope, ecological group, pest., Hippophae rhamnoides, энтомофауна, Зарафшанский оазис, Rhagoletis batava, Capitophorus hippophaes, Aceria hippophaena, биотоп, экологическая группа, вредитель.
| APA | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li (2026). Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi. Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (7). https://doi.org/10.63241/agro-2929 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini). – 2026. – № 7. – DOI: 10.63241/agro-2929. |
| MLA | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li. “Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (7), 2026. https://doi.org/10.63241/agro-2929 |
| Chicago | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li. “Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi.” Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (7) (2026). https://doi.org/10.63241/agro-2929 |
| Harvard | Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li (2026) ‘Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi’, Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini), (7). https://doi.org/10.63241/agro-2929 |
| BibTeX | @article{malikovdilshodboymurodogli2026,
title = {Zarafshon vohasi sharoitida chakanda (Hippophae rhamnoides L.) o'simligi entomofaunasining tur tarkibi va biotoplar bo'yicha tarqalishi},
author = {Malikov Dilshod Boymurod o‘g‘li},
journal = {Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini)},
year = {2026},
number = {7},
doi = {10.63241/agro-2929},
url = {https://doi.org/10.63241/agro-2929}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada takroriy ekin sifatida yetishtirilgan yeryong‘oqning “Lider” va “NS-7” navlarining o‘sishi va rivojlanishi, asosiy fenologik fazalarining boshlanish muddatlari hamda dukkaklash fazasidagi biometrik…
Maqolada sho‘rlangan qishloq xo‘jaligi yerlaridan foydalanishni tashkil etishning xalqaro tajribasi - Misr, Avstraliya, Iroq, AQSH, Hindiston, Xitoy va Chili misolida - qiyosiy tahlil qilingan. Har bir davlatning…
Maqolada turli brokkoli duragaylaridan maqbul quritish texnologiyasi asosida olingan kukunlarning 12 oylik saqlash davrida fizik-kimyoviy sifat ko‘rsatkichlari va bioaktiv komponentlarining barqarorligi baholandi…
Maqolada “Iskandar” sholi navining fenologik rivojlanish bosqichlariga mineral o‘g‘it me’yorlari va barg orqali oziqlantirish preparatlarining ta’siri tahlil qilindi. Tadqiqotda N50, N100 va N150 kg/ga azot fonlarida…
Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasi sharoitida etishtirilgan xo‘raki Nimrang, Toifi, Xusayni, Kelin barmoq uzum navlarini saqlash oldi yig’im-terim muddatini to‘g‘ri tashkillashtirish tadbirlarini va dezinfektsiya…
Ushbu maqolada Buxoro viloyati Romitan hamda Buxoro tumani Xalqobod va O‘zbekiston massivlarida olib borilgan tadqiqod natijalari keltirilgan. Tadqiqot natijalari bo‘yicha olingan ma’lumotlar shuni ko‘rsatdiki…
Maqolada bug‘doydan yuqori va sifatli don hosili yetishtirishda samarali kimyoviy kurash choralarining ahamiyati yoritilgan. G‘alla maydonlarini zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan himoya qilish, o‘g‘itlash…
Maqolada turli darajada sho‘rlangan sug‘oriladigan bo‘z-o‘tloqi tuproqlarning mexanik va agrokimyoviy xossalarining xozirgi xolati bo‘yicha ko‘rsatkichlari bayon etilgan bo‘lib, shundan tuproq fraksiyalarining zichlikga…
Предпосевная обработка семян сои растительными экстрактами Т-104, ЗУТ-2 и Mentha способствовала ускорению прохождения основных фенологических фаз и сокращению вегетационного периода на 5 суток в условиях повышенных…
Maqolada S-4727 va Mang‘it-1 g‘o‘za navlarida o‘simlik rivojlanishining shonalash, gullash va hosil to‘plash fazalarida barg sathi, quruq massa to‘planishi hamda fotosintetik sof mahsuldorlik (FSM) ko‘rsatkichlarining…
Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini (O‘simliklar himoyasi va karantini) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Mazkur maqolada xalqaro soliqqa tortish tizimining transformatsiyasi va O'zbekistonning ushbu jarayonga integratsiyasi BEPS (soliq bazasining yemirilishi va foydaning soliqqa tortishdan bo'yin tovlash maqsadida boshqa…
Maqolada O'zbekiston turizm korxonalarini strategik boshqarish mexanizmlarining joriy holati va ularni takomillashtirish yo'nalishlari tadqiq etilgan. Milliy statistika qo'mitasi va Turizm qo'mitasining…
В статье оценивается, насколько государственная субсидия на капельное орошение в хлопководстве оправдывает себя как для фермера, так и для бюджета. Расчёты опираются на открытые данные нормативных актов, официальных…
Maqolada tijorat banklarida foiz risklarini baholashning nazariy va metodologik asoslari tadqiq etilgan. Foiz risklarining iqtisodiy mazmuni, ularning asosiy manbalari hamda bank daromadlari va kapital barqarorligiga…
Mazkur maqolada Andijon viloyatida kichik biznes subyektlarining eksport faoliyatining hozirgi holati hamda rivojlanish tendensiyalari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hudud eksportining tarmoq va geografik tarkibi…
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida xalqaro savdo jarayonlarining transformatsiyasi va uning iqtisodiy rivojlanishga taʼsiri tahlil qilinadi. Tadqiqotda elektron tijorat, raqamli platformalar, sunʼiy…