Ushbu maqolada gidravlik zarba jarayonida suv chiqarish quvurlarida kavitatsiya hodisasining yuzaga kelishi, uning rivojlanish mexanizmlari hamda oqimning aeratsiyalangan holatga o‘tishi bilan bog‘liq fizik jarayonlar nazariy jihatdan o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, gidravlik zarba ta’sirida quvurlarda, klapanlarda va boshqa gidrotexnika inshootlarida sezilarli darajada ortiqcha gidrodinamik yuklanishlar paydo bo‘lib, bu esa konstruktiv elementlarning tez ishdan chiqishi aniqlangan. Shuningdek, kavitatsiya va aeratsiya jarayonlari oqimning ichki tuzilishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatib, suv oqimida gaz pufakchalari hosil bo‘lishi, bosimning keskin tebranishi hamda energiya almashinuvi jarayonlarining murakkablashishiga sabab bo‘lishi ko‘rsatilgan. Olingan natijalar asosida gidravlik zarba sharoitida aeratsiyalangan oqimning ichki hajmi bo‘yicha tarqalish qonuniyatlari matematik modellar yordamida ifodalangan va ularning fizik mazmuni tahlil qilingan. Tajriba va nazariy tahlillar davomida oqimning fizik-mexanik xususiyatlari, bosim impulslarining vaqt bo‘yicha o‘zgarishi hamda energiya so‘nish jarayonlari aniqlanib, ularning gidrotexnika inshootlari barqarorligiga ta’siri baholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, gidravlik zarba sharoitida oqim strukturasining o‘zgarishi inshoot elementlarida abraziv yemirilish jarayonlarini kuchaytiradi va bu holat ularning xizmat muddatini sezilarli darajada qisqartiradi. Maqolada olingan ilmiy natijalar gidrotexnika inshootlarini loyihalashda xavfsizlik zaxiralarini to‘g‘ri belgilash, ekspluatatsiya jarayonida avariya holatlarini kamaytirish hamda energiya samaradorligini oshirish uchun muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
| Mualliflar | Chulponov, O., Baxodirov, A., Chulponov, O., Bakhodirov, A. |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2026-08-07 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 103-107 |
| Til | Rus |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2026-2-103-107 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2026-2-103-107 · Maqolaning asl sahifasi
ydraulic structures, hydraulic shock, aerated flow, internal volume, lower slope. Aerated flow in the Rezaksay reservoir, gidrotexnika inshootlari, gidravlik zarba, aeratsiyali oqim, ichki hajmi, pastki nishblik. Rezaksoy suv omborida aeratsiyali oqim
Mazkur maqolada gazturbinali aviatsiya dvigatellarining yuqori bosimli turbina kurakchalariga issiqlikdan himoya qiluvchi qoplama (TBC – Thermal Barrier Coating) qo‘llash texnologiyasining optimal parametrlarini…
Ushbu maqolada uch qatlamli mayatnik turidagi ftoroplastik seysmik izolyatorlar qo‘llanilgan temir-beton binolarning dinamik xususiyatlari o‘rganildi. Tadqiqot doirasida 6 qavatli karkasli bino modeli ETABS dasturida…
Maqolada hududiy transport-logistika tizimining texnik mohiyati, uning asosiy parametrlari va baholashning nazariy-metodik asoslari tadqiq etilgan. Transport tizimi va transport salohiyati oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik…
Mazkur ishda sovituvchi suyuqliklarning issiqlik-fizik xususiyatlarini tahlil qilish asosida ularni regeneratsiya qilish samaradorligi baholangan. Tadqiqot doirasida uch xil antifriz namunasi — yangi, ishlatilgan va…
Mazkur maqolada bir yo‘lli temir yo‘l uchastkalarida poyezdlarni to‘xtamasdan kesishish texnologiyasini joriy etish masalalari ko‘rib chiqilgan. Ushbu texnologiya poyezdlar harakatining uzluksizligini ta’minlash…
Maqolada ombor logistikasi jarayonlarini optimallashtirish uchun Buyumlar interneti (IoT) texnologiyalarini qo‘llash masalalari ko‘rib chiqilgan. Ombor operatsiyalarini nazorat qilish va boshqarishda RFID-nishonlar…
Phase sensitive track circuits are very critical in the railway automation system and rely on the quick protection of track transformers against overload and short circuit faults. The traditional electromechanical…
Ushbu maqolada yuk avtomobillaridan foydalanish jarayonini raqamlashtirish va kompyuter modellashtirish — jumladan, marshrutni optimallashtirish, simulyatsiya va bashoratli texnik xizmat ko'rsatish (predictive…
Ushbu maqolada temir yo‘l transportida poyezdlar harakatini tashkil etish jarayonida tezlikni cheklash ogohlantirishlar haqidagi ma’lumotlar uzatish tizimlarini takomillashtirish haqida bayon qilingan. Tezlik cheklangan…
В статье исследуется проблема отбора релевантных объектов для формирования брендового (тематического) туристского маршрута «Древний Хорезм» в Республике Каракалпакстан, охватывающего Амударьинский, Берунийский…