В статье рассматривается методологическая проблема разграничения показателей прибыли и рентабельности при оценке экономической эффективности деятельности предприятия. На примере трёх крупных хозяйствующих субъектов Республики Узбекистан — АО «Узметкомбинат», АО «Узбектелеком» и АКБ «Капиталбанк» — показано, что абсолютный рост чистой прибыли не всегда сопровождается ростом относительных показателей эффективности (рентабельности продаж, активов, собственного капитала), а иногда маскирует ухудшение финансового состояния предприятия. Установлено, что предприятия с сопоставимой или большей выручкой могут показывать в разы более низкую рентабельность, чем компании с меньшей абсолютной прибылью, что объясняется структурой затрат, уровнем долговой нагрузки и эффектом финансового рычага. Проведено сопоставление показателей «Капиталбанка» со средними значениями рентабельности банковского сектора Узбекистана. Обоснована необходимость использования системы относительных показателей рентабельности, а не абсолютной величины прибыли, в качестве основного критерия оценки экономической эффективности деятельности предприятия. Предложены практические рекомендации по применению модели Дюпона для факторного анализа рентабельности собственного капитала.
| Mualliflar | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов |
|---|---|
| Jurnal | Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал) |
| Nashr sanasi | 2026-07-31 |
| Jild | 7 |
| Son | 7 |
| Betlar | 58-63 |
| DOI | 10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
DOI: 10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 · Maqolaning asl sahifasi
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida aholi demografik jarayonlarini statistik baholashning ilmiy-uslubiy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tug‘ilish, o‘lim, nikoh va migratsiya ko‘rsatkichlarining o‘zgarish…
Мақолада Ўзбекистон иқтисодий-ижтимоий ривожланишида муҳим ўрин тутувчи махсус иқтисодий зоналарнинг инвестицияларни иқтисодиёт тармоқларига жалб этишдаги аҳамияти кенг ёритилган. Махсус иқтисодий зоналар орқали…
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyati iqtisodiyotining barqaror rivojlanish sharoitidagi transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. Hudud iqtisodiyotining tarkibiy o‘zgarishlari, raqamli transformatsiya va investitsion…
Ushbu maqolada paxta-to‘qimachilik agroklasterlarida mahsulot ishlab chiqarish xarajatlari, ularning tarkibiy o‘zgarishlari va iqtisodiy samaradorligi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Bundan tashqari agroklasterlarda…
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy shaxslar tomonidan еr soligʻini hisoblash va toʻlash jarayonining nazariy-huquqiy asoslari hamda amaliy muammolari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning…
Maqolada korxona iqtisodiy salohiyati turli komponentlarni o‘z ichiga olgan murakkab kategoriya sifatida ko‘rib chiqilgan.Shuningdek uni baholash usullar tahlil etilib guruhlashtirilgan.
Ushbu maqolada O‘zbekistonda erkin iqtisodiy zonalarnining tashkil topish sabablari, ularning hududiy joylashuvi shakllanish bosqichlari va iqtisodiy ixtisoslashuvi tahlil qilinadi.Maqolada Erkin Iqtisodiy zonalarning…
Ushbu maqolada mamlakatimizda yashil iqtisodiyotni joriy etishning hozirgi holati va uning asosiy rivojlanish yo‘nalishlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi yashil iqtisodiyot konsepsiyasining…
ushbu maqola mintaqada aholining ijtimoiy-iqtisodiy turmush darajasini oshirishning zamonaviy usullarini tahlil qiladi. Maqolada ijtimoiy-iqtisodiy turmush darajasi ta’riflari, uni o‘lchash mezonlari, shuningdek ta’lim…
Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatish korxonalarida elektron hujjat aylanishi tizimlari va axborot tizimlarining amaldagi holati kompleks tahlil qilingan. Elektron hujjat aylanishining korxona boshqaruvi samaradorligini…
Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал) — barcha maqolalar