В статье рассматривается методологическая проблема разграничения показателей прибыли и рентабельности при оценке экономической эффективности деятельности предприятия. На примере трёх крупных хозяйствующих субъектов Республики Узбекистан — АО «Узметкомбинат», АО «Узбектелеком» и АКБ «Капиталбанк» — показано, что абсолютный рост чистой прибыли не всегда сопровождается ростом относительных показателей эффективности (рентабельности продаж, активов, собственного капитала), а иногда маскирует ухудшение финансового состояния предприятия. Установлено, что предприятия с сопоставимой или большей выручкой могут показывать в разы более низкую рентабельность, чем компании с меньшей абсолютной прибылью, что объясняется структурой затрат, уровнем долговой нагрузки и эффектом финансового рычага. Проведено сопоставление показателей «Капиталбанка» со средними значениями рентабельности банковского сектора Узбекистана. Обоснована необходимость использования системы относительных показателей рентабельности, а не абсолютной величины прибыли, в качестве основного критерия оценки экономической эффективности деятельности предприятия. Предложены практические рекомендации по применению модели Дюпона для факторного анализа рентабельности собственного капитала.
| Mualliflar | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов |
|---|---|
| Jurnal | Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал) |
| Nashriyot | Тошкент давлат иқтисодиёт университети |
| ISSN | 3030-315X, 2181-9270 |
| Nashr sanasi | 2026-07-31 |
| Jild | 7 |
| Son | 7 |
| Betlar | 58-63 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Iqtisodiyot |
| DOI | 10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 · Maqolaning asl sahifasi
| APA | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов (2026). ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ. Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал), 7(7), 58-63. https://doi.org/10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ // Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал). – 2026. – T. 7, № 7. – С. 58-63. – DOI: 10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10. |
| MLA | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов. “ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ.” Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал), 7(7), 58-63, 2026. https://doi.org/10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
| Chicago | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов. “ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ.” Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал), 7(7), 58-63 (2026). https://doi.org/10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
| Harvard | Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов (2026) ‘ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ’, Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал), 7(7), 58-63. https://doi.org/10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10 |
| BibTeX | @article{e2026,
title = {ПРИБЫЛЬ И РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ ПРЕДПРИЯТИЯ: ПОЧЕМУ РОСТ АБСОЛЮТНЫХ ФИНАНСОВЫХ РЕЗУЛЬТАТОВ НЕ ВСЕГДА ОЗНАЧАЕТ ПОВЫШЕНИЕ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ},
author = {Абдуллох Кудратбeк угли Тургунов},
journal = {Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал)},
year = {2026},
volume = {7},
number = {7},
pages = {58-63},
doi = {10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10},
url = {https://doi.org/10.70769/3030-315x.ii.7.7.2026.10}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatish korxonalarida elektron hujjat aylanishi tizimlari va axborot tizimlarining amaldagi holati kompleks tahlil qilingan. Elektron hujjat aylanishining korxona boshqaruvi samaradorligini…
Ushbu maqolada mamlakatimizda yashil iqtisodiyotni joriy etishning hozirgi holati va uning asosiy rivojlanish yo‘nalishlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi yashil iqtisodiyot konsepsiyasining…
Maqolada korxona iqtisodiy salohiyati turli komponentlarni o‘z ichiga olgan murakkab kategoriya sifatida ko‘rib chiqilgan.Shuningdek uni baholash usullar tahlil etilib guruhlashtirilgan.
Ushbu maqolada paxta-to‘qimachilik agroklasterlarida mahsulot ishlab chiqarish xarajatlari, ularning tarkibiy o‘zgarishlari va iqtisodiy samaradorligi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Bundan tashqari agroklasterlarda…
Мақолада Ўзбекистон иқтисодий-ижтимоий ривожланишида муҳим ўрин тутувчи махсус иқтисодий зоналарнинг инвестицияларни иқтисодиёт тармоқларига жалб этишдаги аҳамияти кенг ёритилган. Махсус иқтисодий зоналар орқали…
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida aholi demografik jarayonlarini statistik baholashning ilmiy-uslubiy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tug‘ilish, o‘lim, nikoh va migratsiya ko‘rsatkichlarining o‘zgarish…
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyati iqtisodiyotining barqaror rivojlanish sharoitidagi transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. Hudud iqtisodiyotining tarkibiy o‘zgarishlari, raqamli transformatsiya va investitsion…
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy shaxslar tomonidan еr soligʻini hisoblash va toʻlash jarayonining nazariy-huquqiy asoslari hamda amaliy muammolari tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotning…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda erkin iqtisodiy zonalarnining tashkil topish sabablari, ularning hududiy joylashuvi shakllanish bosqichlari va iqtisodiy ixtisoslashuvi tahlil qilinadi.Maqolada Erkin Iqtisodiy zonalarning…
ushbu maqola mintaqada aholining ijtimoiy-iqtisodiy turmush darajasini oshirishning zamonaviy usullarini tahlil qiladi. Maqolada ijtimoiy-iqtisodiy turmush darajasi ta’riflari, uni o‘lchash mezonlari, shuningdek ta’lim…
Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар (илмий электрон журнал) — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This study examines the association between Internet use and self-rated health and investigates the role of online health information behaviors in this relationship. Using data from the 2021 Chinese General Social…
На материалах, опубликованных по август 2024 года, исследуется достаточность бюджетного покрытия обязательств государственно-частного партнёрства. Предложена совместная проверка объёма, сроков и допустимых источников…
Maqolada O‘zbekiston sport tashkilotlarida sun’iy intellekt (SI) va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruvning iqtisodiy samaradorlik bilan bog‘liqligini o‘rganish uchun rasmiy statistik ma’lumotlar tahlil qilinadi…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
В статье исследуется, почему налоговые и тарифные льготы могут не приводить к привлечению инвестиций в дата-центры для искусственного интеллекта (ИИ). На основе теории комплементарности М. Кремера построена…