Сурункали гипертрофик гингивит этиопатогенизида микроорганизмлар аҳамиятини баҳолаш ва даволашда табиий дори воситаларидан самарали фойдаланиш

Гаффоров С.А., Нурматова Н.Т., Гаффорова С.С., Собиров А.А.

Интегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия · 2026-yil

Annotatsiya

Долзарблиги. Маълумки, пародонт тўқимасиининг яллиғланиш касалликлари (ПТЯК), жумладан сурункали гипертрофик (СГГ) ва сурункали катарал гингивит (СКГ) этиологиясида махаллий омилларнинг, жумладан оғиз бўшлиғи (ОБ) гигенаси, тиш ва тиш қатори аномалиялари, тиш-милк чўнтак (ТМЧ) хамда ОБ суюқлигининг микробиологик ва иммунологик хусусиятларининг ўз ўрни бор. Пародонт тўқимаси (ПТ) гемодинамикаси ва моддалар алмашинувининг бузилиши билан, St. dentisani ва St. salivarius ва бошқа қатор микроорганизмларнинг СГГ ва СКГ ни келиб чиқишида ўрни маълум. Бироқ, замонавий полимер занжир реакциялари (ПЗР) ва генетик-молекуляр тадқиқотлар ёрдамида биосубстратларда мукаммал тадқиқотлар натижасида - mecA, VanA ва VanB каби микробларнинг генлар, коагулазаманфий (-) стафилокок (CoNS (Coagulase-Negative Staphylococci)) турларининг аниқланиши, минтақавий тавсифи билан ўзига хос даво-профилактика усуллари ишлаб чиқишни тақозо этади.Материал ва усуллар. Тадқиқотда сурункали гипертрофик гингивит (СГГ ( n=165)) ва ПТ соғлом (Н/Г n=65) - жами 230 болалар ва ўсмирлар жалб этилган: юз-жағ сохаси (ЮЖС), ПТ ва ОБ суюқликларда клиник, функционал, лаборатор (иммунологик, гистобиокимёвий, микробиологик) текшириш усуллар ўтказилди.Натижалар. Патологиянинг хавф омиллари ОБнинг гигиеник холатининг қониқарсизлиги (ГИ, ПИ , OHI-s CPITN ва МКК (милкдан қон кетиши) индекс натижалари)); прикус аномалиялари (51,5%), жумладан фронтал тишлар зичлиги (32,1%), лаб ва тил юганча анамалияси ва оғиз даҳлизи кичиклиги (35,1%); махаллий иммунологик омиллар - CD8⁺ Т-ҳужайралар сони ортиши ва CD4⁺ сонининг оқибатида қон зардобида IgG, IgA ва IgM концентрацияси ортиши; шартли патоген турдаги микроб коллониялари сони ўртача: ОБ суюқлигида (Str.β - 94,6±0,4*; Neisseria - 54,8±0,2*; Candida - 54,8±0,2*: ҳамда ТМЧ эгатларида (-144,6±0,68*; - 8,3±0,22*; -4,6±0,3* мосликда): салбий нисбатларда ўзгариши, шунингдек, Porphyromonas gingivalis - 11,6%; - Treponema denticola - 10%; - Tannerella forsythensis - 6,7% аниқлади. Генетик-молекуляр тадқиқотлар ёрдамида илк бор - mecA, VanA ва VanB каби микроб генлари, коагулазаманфий стафилокок (CoNS - Coagulase-Negative Staphylococci) турлари аниқланди. Натижаларга таяниб анъанавий даволаш усулларига нисбатан, таклиф қилинган комплекс – «Инфламдент» гели ва фитоўсимлик “Имбир” дамламасининг клиник, стоматологик, иммунологик ва микробиологик кўрсаткичлари самарадорлиги асосланди.Хулоса. Аниқланган mecA, VanA ва VanB микроб генлари, коагулазаманфий стафилококлар (CoNS - Coagulase-Negative Staphylococci) турлари СГГни қўзғатувчи потенциал хавф омили қаторига киритиш, хамда комплекс – махаллий ишлаб чиқарилаётган «Инфламдент» гели ва фитоўсимлик “Имбир” дамламасининг даво-профилактика учун қўлланилиши клиник-стоматологик, иммунологик ва микробиологик кўрсаткичларда самарадорлигини кўрсатди.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarГаффоров С.А., Нурматова Н.Т., Гаффорова С.С., Собиров А.А.
JurnalИнтегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия
Nashr sanasi2026-04-29
Jild5
Son1(13)
Betlar28-40
DOI10.57231/j.idmfs.2026.5.1.004

Интегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия jurnalidan boshqa maqolalar

Интегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия — barcha maqolalar