Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish

Do‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, Abdullaev, Jamshid

ТАЙИ хабарномаси · 2025-yil

Annotatsiya

Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini optimallashtirish muhim vazifa hisoblanib, foydalanish samaradorligini oshirish va yoqilg‘i-energetika resurslari sarfini kamaytirishga qaratilgan. Stansiyalarning ekspluatatsiya xarajatlarining katta qismi aynan manyovr ishlariga to‘g‘ri keladi. Bu esa energiya tejovchi texnologiyalarni ishlab chiqishni ham iqtisodiy, ham ekologik jihatdan dolzarb ekanligini ko‘rsatadi. Ushbu ishda manyovrlarni bajarishda yoqilg‘i sarfini kamaytirishning asosiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy yondashuvlardan biri energiya sarfini minimal darajaga tushirish mezoni asosida manyovr lokomotivlarining optimal ish rejimlarini tanlashdir. Bu maqsadda tezlik, tezlanish va sekinlanish vaqtining maqbul parametrlarini hamda harakatlanishning eng qulay yo‘nalishlarini aniqlash imkonini beruvchi matematik modellashtirish va imitatsion algoritmlardan foydalanish taklif etiladi. Shuningdek, stansiya obyektlari bo‘ylab vagonlarni yetkazib berish va olib ketish vaqtini oqilona taqsimlash masalalariga ham e’tibor qaratiladi. Manyovr ishlarini to‘g‘ri tashkil etish lokomotiv va brigadalarning bekor turib qolish vaqtini qisqartirishga, ortiqcha harakatlarni kamaytirishga yordam beradi. Taklif etilgan yechimlarni joriy etish nafaqat yoqilg‘i sarfini kamaytirish, balki zararli chiqindilar miqdorini pasaytirish, ekologik ko‘rsatkichlarni yaxshilash va harakatlanuvchi tarkibning xizmat muddatini uzaytirish imkonini beradi. Shunday qilib, manyovr harakatlarini optimallashtirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish quyidagi kompleks samarani beradi: ekspluatatsiya xarajatlarini tejash, stansiya unumdorligini oshirish va ekologik me’yorlarga erishish. Olingan natijalar tashish hajmi o‘sishining zamonaviy sharoitida stansiyalar ishini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar va dasturlarni ishlab chiqishda qo‘llanilishi mumkin.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDo‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, Abdullaev, Jamshid
JurnalТАЙИ хабарномаси
NashriyotТошкент автомобиль йўлларини лойиҳалаш, қуриш ва эксплуатацияси институти
ISSN2181-2438, 3060-5164
Nashr sanasi2025-12-30
Jild2
Son4
Betlar91-94
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
DOI10.56143/2181-2438-2025-4-91-94
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.56143/2181-2438-2025-4-91-94 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

railway station, maneuvering work, optimization, energy saving, fuel costs, mathematical modeling, traffic modes, rational time allocation, environmental efficiency, operating costs, temir yo‘l stansiyasi, manyovr ishlari, optimallashtirish, energiya tejamkorligi, yoqilg‘i sarfi, matematik modellashtirish, harakat rejimlari, vaqtni oqilona taqsimlash, ekologik samaradorlik, ekspluatatsiya xarajatlari

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APADo‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, & Abdullaev, Jamshid (2025). Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish. ТАЙИ хабарномаси, 2(4), 91-94. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-4-91-94
GOST (OAK)Do‘lobov, Doston va b. Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish // ТАЙИ хабарномаси. – 2025. – T. 2, № 4. – B. 91-94. – DOI: 10.56143/2181-2438-2025-4-91-94.
MLADo‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, and Abdullaev, Jamshid. “Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish.” ТАЙИ хабарномаси, 2(4), 91-94, 2025. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-4-91-94
ChicagoDo‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, and Abdullaev, Jamshid. “Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish.” ТАЙИ хабарномаси, 2(4), 91-94 (2025). https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-4-91-94
HarvardDo‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, and Abdullaev, Jamshid (2025) ‘Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish’, ТАЙИ хабарномаси, 2(4), 91-94. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-4-91-94
BibTeX
@article{dolobovdoston2025,
  title = {Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish},
  author = {Do‘lobov, Doston and Saidivaliyev, Shuxrat and Abdullayev, Jamshid and Dulobov, Doston and Saidialiev, Shukhrat and Abdullaev, Jamshid},
  journal = {ТАЙИ хабарномаси},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {4},
  pages = {91-94},
  doi = {10.56143/2181-2438-2025-4-91-94},
  url = {https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-4-91-94}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

ТАЙИ хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

ТАЙИ хабарномаси — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Do‘lobov, Doston — boshqa maqolalari

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari