Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini optimallashtirish muhim vazifa hisoblanib, foydalanish samaradorligini oshirish va yoqilg‘i-energetika resurslari sarfini kamaytirishga qaratilgan. Stansiyalarning ekspluatatsiya xarajatlarining katta qismi aynan manyovr ishlariga to‘g‘ri keladi. Bu esa energiya tejovchi texnologiyalarni ishlab chiqishni ham iqtisodiy, ham ekologik jihatdan dolzarb ekanligini ko‘rsatadi. Ushbu ishda manyovrlarni bajarishda yoqilg‘i sarfini kamaytirishning asosiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy yondashuvlardan biri energiya sarfini minimal darajaga tushirish mezoni asosida manyovr lokomotivlarining optimal ish rejimlarini tanlashdir. Bu maqsadda tezlik, tezlanish va sekinlanish vaqtining maqbul parametrlarini hamda harakatlanishning eng qulay yo‘nalishlarini aniqlash imkonini beruvchi matematik modellashtirish va imitatsion algoritmlardan foydalanish taklif etiladi. Shuningdek, stansiya obyektlari bo‘ylab vagonlarni yetkazib berish va olib ketish vaqtini oqilona taqsimlash masalalariga ham e’tibor qaratiladi. Manyovr ishlarini to‘g‘ri tashkil etish lokomotiv va brigadalarning bekor turib qolish vaqtini qisqartirishga, ortiqcha harakatlarni kamaytirishga yordam beradi. Taklif etilgan yechimlarni joriy etish nafaqat yoqilg‘i sarfini kamaytirish, balki zararli chiqindilar miqdorini pasaytirish, ekologik ko‘rsatkichlarni yaxshilash va harakatlanuvchi tarkibning xizmat muddatini uzaytirish imkonini beradi. Shunday qilib, manyovr harakatlarini optimallashtirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish quyidagi kompleks samarani beradi: ekspluatatsiya xarajatlarini tejash, stansiya unumdorligini oshirish va ekologik me’yorlarga erishish. Olingan natijalar tashish hajmi o‘sishining zamonaviy sharoitida stansiyalar ishini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar va dasturlarni ishlab chiqishda qo‘llanilishi mumkin.
| Mualliflar | Do‘lobov, Doston, Saidivaliyev, Shuxrat, Abdullayev, Jamshid, Dulobov, Doston, Saidialiev, Shukhrat, Abdullaev, Jamshid |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2025-12-30 |
| Jild | 2 |
| Son | 4 |
| Betlar | 91-94 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2025-4-91-94 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2025-4-91-94 · Maqolaning asl sahifasi
railway station, maneuvering work, optimization, energy saving, fuel costs, mathematical modeling, traffic modes, rational time allocation, environmental efficiency, operating costs, temir yo‘l stansiyasi, manyovr ishlari, optimallashtirish, energiya tejamkorligi, yoqilg‘i sarfi, matematik modellashtirish, harakat rejimlari, vaqtni oqilona taqsimlash, ekologik samaradorlik, ekspluatatsiya xarajatlari
Ushbu maqolada metropolitan yo‘llarining hozirgi kundagi jamoat transportidagi o‘rni, uni rivojlantirish bo‘yicha olib borilishi kerak bo‘lgan ishlar keltirilgan. Shu bilan birgalikda metropolitan yo‘llarining yo‘l…
Maqolada O‘zbekiston Respublikasida aholi va hududlarning seysmik xavfsizligini taʼminlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlar va chora-tadbirlar tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda mamlakatda seysmologiya…
Ushbu maqolada bazalt va po‘lat tolalarning zamonaviy qurilish materiallari, xususan, fibrobeton tarkibidagi o‘rni, ahamiyati hamda ularning betonning fizik-mexanik xususiyatlariga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilingan…
Ushbu maqolada Urganch shahar trolleybus transport tizimining ekspluatatsion samaradorligini tahlil qilish natijalari keltirilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi trolleybuslarning kunlik harakati, yo‘lovchi tashish hajmi…
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida mustaqillikka erishilgandan so‘ng avtomobil va jamoat transporti sohasini rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilgan islohotlar, qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar hamda…
Mazkur maqolada Liugong rusumli ekskavatorlarning texnik ekspluatatsiya sharoitlarida yuzaga keladigan buzilish jarayonlari, ularning texnik sabablari va rivojlanish xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi…
Transport vositalaridan ajralib chiqadigan zararli gazlar ekologik barqarorlikka hamda atrof-muhit holatiga sezilarli darajada salbiy ta’sir ko‘rsatib, umumiy emissiya manbalari tarkibida yuqori ulushni tashkil etadi…
Ushbu maqolada oltingugurtning 20GL markali po‘latning xossalariga ta’siri o‘rganilgan. Real ishlab chiqarish sharoitlarida desulfuratsiyalash jarayoni o‘rganilib metal takibidagi oltingugurtning shlak ostida ushlab…
Maqolada mentorlik jarayonining institutsional asoslari, unga ta’sir etuvchi omillar xorijiy tajriba va mahalliy boshqaruv elementlari tahlil qilingan. Zamonaviy boshqaruvda mentorlik jarayonining o‘ziga xos…
Ushbu maqolada shahar yo‘lovchi tashish tizimi samaradorligini oshirish muammosi Nuqus shahri misolida ekonometrik modellashtirish asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda yo‘lovchi oqimini shakllantiruvchi demografik…