Mazkur maqolada frazeosemantik maydonning yadro periferiya modeli ingliz va o‘zbek tillari materiallari asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi Aql qudrati makromaydoni doirasida frazeologik birliklarning ierarxik joylashuvi, ularning semantik invariantga yaqinlik darajasi hamda lingvokulturologik yuklamasini aniqlashdan iborat. Metodologik asos sifatida maydon nazariyasi, komponent tahlil, semantik differensiallash va qiyosiy tipologik yondashuvdan foydalanildi. Tahlil jarayonida frazeologik birliklarning chastotasi, uslubiy neytralligi, obrazlilik darajasi hamda kognitiv faollashuv mezonlari hisobga olindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, yadro birliklari yuqori chastota, semantik barqarorlik va tillararo izomorfik moslik bilan ajraladi. Yaqin periferiya qatlamida asosiy sema saqlangan holda konnotativ va baholovchi ma’no kuchayadi, uzoq periferiya esa semantik diffuziya, kontekstual o‘zgaruvchanlik va individual uslubiy transformatsiyalar hududi sifatida namoyon bo‘ladi. Shuningdek, tadqiqot frazeologik tizimda universal kognitiv modellar bilan milliy madaniy kodlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlikni aniqlash imkonini berdi. Mazkur izlanish Aql qudrati makromaydonining kognitiv xaritasini modellashtirishga xizmat qiladi hamda frazeologik tizimning struktur semantik va lingvokulturologik parametrlarini aniqlashga ilmiy asos yaratadi.
| Mualliflar | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-05-24 |
| Jild | 4 |
| Son | 5/1 |
| Betlar | 532-538 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.v4i5/1.6263 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6263 · Maqolaning asl sahifasi
frazeosemantik maydon, yadro, periferiya, Aql qudrati, izomorfizm, lingvokulturologiya, kognitiv model, semantik invariant.
| APA | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva (2026). FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI. Science time, 4(5/1), 532-538. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6263 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI // Science time. – 2026. – T. 4, № 5/1. – B. 532-538. – DOI: 10.66345/stj.v4i5/1.6263. |
| MLA | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva. “FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI.” Science time, 4(5/1), 532-538, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6263 |
| Chicago | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva. “FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI.” Science time, 4(5/1), 532-538 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6263 |
| Harvard | Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva (2026) ‘FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI’, Science time, 4(5/1), 532-538. https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6263 |
| BibTeX | @article{zulxumorabdukaxoqqizimirzayeva2026,
title = {FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING YADRO PERIFERIYA MODELI VA AQL QUDRATI MAKROMAYDONI QIYOSIY TADQIQI},
author = {Zulxumor Abdukaxoq qizi, Mirzayeva},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {5/1},
pages = {532-538},
doi = {10.66345/stj.v4i5/1.6263},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6263}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Successful language learning largely depends on the educational environment and the methodological conditions created during the teaching process. This article explores the pedagogical conditions necessary for the…
Ushbu maqolada olmosh so‘z turkumini o‘qitishda pragmatik yondashuvning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari yoritiladi. Pragmatik yondashuv til birliklarini faqat grammatik shakl sifatida emas, balki real nutq…
The article is about theoretical views related to linguopoetic analysis, the aesthetic function of language, the unity of form and content, and the unity of time and space have been analyzed, including the distinctive…
В статье рассматриваются лингвистические и методические аспекты использования причастий и причастных оборотов в юридической речи. Автор обосновывает стилистическую значимость данных конструкций для обеспечения точности…
Mazkur maqolada ingliz tilidagi ijobiy axloqiy fazilatlarni ifodalovchi frazeologik birliklarning leksik-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda halollik, saxovat, mehnatsevarlik, samimiylik va insonparvarlik…
Mazkur maqola dunyoning lisoniy manzarasini yaratishda madaniyatning o‘rni masalasi haqida bo‘lib, unda olam manzarasi turli tillarda o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lishi, til va madaniyat, til va etnos, til va xalq…
Mazkur maqolada olamning o‘zbek tili yordamida voqelanadigan milliy, lisoniy manzarasi va uning lingvokulturologiyadagi talqini masalasi haqida so‘z yurutiladi. Ma’lumki, bugungi kunda tilshunoslikka oid tadqiqotlarda…
Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida yashab ijod etgan xorazmlik shoir Safo Mug‘anniy ijodiga oid musallas shakliga oid she’r tahlilga tortilgan. She’rda shakl va mazmun jihatidan yuz bergan yangilanishlar…
Mazkur maqolada Usmon Azimning ijod va ijodkorlik haqidagi adabiy-estetik qarashlari tadqiq etiladi. Unda shoirning ijod jarayoni, iste’dod, ijodkor mas’uliyati, halollik, mardlik, ijodiy mehnat va intizom xususidagi…
Mazkur maqolada tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida anatomiya fanini o‘qitishning zamonaviy yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Talabalarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishda innovatsion pedagogik texnologiyalar…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…