Ushbu maqolada oʻzbek tilida omonimlarni ajratish uchun kompyuter tilshunosligi doirasida gibrid teglash modeli taklif qilingan. Omonim birliklarni ajratish uchun standartlashtirilgan tizimning yoʻqligi tabiiy tilni qayta ishlash dasturlarining samaradorligini sezilarli darajada cheklaydi. Tadqiqotda grammatik va semantik xususiyatlarni birlashtirgan ikki darajali teglash tizimi joriy etilgan. Modelni baholash uchun 1200 ta omonim misollardan iborat qoʻlda izohlangan maʼlumotlar toʻplami ishlatilgan. Natijalar shuni koʻrsatadiki, taklif qilingan yondashuv omonimlarni ajratishda 87,3% aniqlikka erishadi va faqat nutqning bir qismini belgilashga asoslangan asosiy usullardan ustun turadi. Topilmalar kognitiv-semantik markerlarni kam resursli tillar uchun teglash tizimlariga integratsiya qilish muhimligini taʼkidlaydi.
| Mualliflar | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva |
|---|---|
| Jurnal | Science time |
| Nashriyot | Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти |
| ISSN | 2992-8850 |
| Nashr sanasi | 2026-04-18 |
| Jild | 4 |
| Son | 4/1 |
| Betlar | 381-387 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.66345/stj.v4i4/1.5743 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.66345/stj.v4i4/1.5743 · Maqolaning asl sahifasi
omonimiya, teglash, NLP, o‘zbek tili, korpus lingvistikasi, disambiguatsiya
| APA | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, & Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva (2026). OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV. Science time, 4(4/1), 381-387. https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5743 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV // Science time. – 2026. – T. 4, № 4/1. – B. 381-387. – DOI: 10.66345/stj.v4i4/1.5743. |
| MLA | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, and Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva. “OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV.” Science time, 4(4/1), 381-387, 2026. https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5743 |
| Chicago | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, and Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva. “OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV.” Science time, 4(4/1), 381-387 (2026). https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5743 |
| Harvard | Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova, and Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva (2026) ‘OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV’, Science time, 4(4/1), 381-387. https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5743 |
| BibTeX | @article{muqaddastursunaliyevnaabdurahmanova2026,
title = {OʻZBEK TILIDA OMONIMLARNI FARQLASH UCHUN GIBRID TEGLASH MODELI: KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV},
author = {Muqaddas Tursunaliyevna, Abdurahmanova and Diyoraxon Zikrillo qizi, Asilxujayeva},
journal = {Science time},
year = {2026},
volume = {4},
number = {4/1},
pages = {381-387},
doi = {10.66345/stj.v4i4/1.5743},
url = {https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/1.5743}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada jahon tajribasida talaba-qizlar ijtimoiy faolligining shakllanishi va tarixiy rivojlanish tendensiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida XIX asr oxiridan boshlab ayollar ta’lim olish huquqi uchun olib…
Maqolada akmeologik yondashuv asosida bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik texnikasini rivojlantirish mexanizmi va uning samaradorligi 520 nafar talaba ishtirokidagi tajriba-sinov ishlari misolida…
Artificial Intelligence (AI) is increasingly reshaping the field of foreign language education by offering adaptive, interactive, and personalized learning environments. This paper explores the theoretical foundations…
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda raqamli va axborot xavfsizligi madaniyatini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari hamda bu jarayonda Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish imkoniyatlari tahlil…
Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida filologik va pedagogik ta’limni masofaviy shaklda tashkillashtirishda sun’iy intellektdan foydalanishning roli, sun’iy intellekt yordamida talabalarga badiiy asar o‘qitishning…
Ushbu maqolada tildagi subyektiv baho munosabatining semantik tabiyati va kognitiv mexanizmlari tadqiq etiladi. Baholash kategoriyasi insonning borliqqa munosabatini ifodalovchi universal hodisa sifatida, uning tildagi…
Mazkur maqolada o‘zbek tilida singarmonizm hodisasining ayrim xususiyatlari tahlil qilingan. Unda singarmonizmning fonetik-fonologik mohiyati, tarixiy rivojlanish bosqichlari hamda hozirgi o‘zbek adabiy tilidagi holati…
Ushbu maqolada shoira Guljamol Asqarova she’riyatida qo‘langan ijobiy va salbiy konnotatsiyali so‘zlar va ularning badiiy-estetik vazifasi tahlil qilingan. Shoira she’rlarida qo‘llanilgan sevgi, mehr, muhabbat…
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi “mafkura” tushunchasi lingvistik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida til vositasida “mafkura” tushunchasining ifodalanishiga alohida e’tibor qaratilib, mazkur terminning…
Mazkur maqolada “Mahbub ul-qulub” asarida uchraydigan axloqiy qadriyatlarni ifodalovchi leksik birliklar tizimi tahlil qilingan. Asarda qo‘llanilgan so‘z va iboralar orqali insoniy fazilatlar hamda ma’naviy…
Science time — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Mazkur tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy tilshunoslik, neyrolingvistika va klinik tibbiyotda neyrodegenerativ kasalliklar, xususan Parkinson kasalligi bilan bog‘liq nutq buzilishlariga bo‘lgan qiziqishning ortib…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…