Yurak mushagida morfologik o‘zgarishlar: mexanik jarohat sharoitida anesteziya turlarining solishtirma tahlili

Turniyozov A.A.

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии · 2025-yil

Annotatsiya

Eksperimental hayvonlar modeli asosida yurak mushagining mexanik jarohatdan so‘ng morfologik jihatdan qanday o‘zgarishga uchrashi, bu o‘zgarishlarga mahalliy va umumiy anesteziya turlarining ta’siri qanday bo‘lishi qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda ikki jinsli, turli yoshdagi oq zotsiz kalamushlar (3, 9 va 18 oylik) ishtirok ettirildi. Hayvonlarga bir xil darajadagi mexanik shikast yetkazilib, so‘ngra ularga turlicha og‘riqsizlantirish (mahalliy yoki umumiy) qo‘llanildi. Tajriba yakunida yurak mushagi to‘qimalari gistologik usullar orqali tekshirildi va morfologik o‘zgarishlar baholandi.Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, yurak to‘qimalarida kuzatilgan histologik o‘zgarishlar bevosita anesteziya turiga va organizm yoshiga bog‘liq tarzda rivojlanadi. Mahalliy anesteziya ostidagi hayvonlarda yurak mushagida yengil darajadagi, o‘tkinchi va tiklanuvchan o‘zgarishlar — masalan, kapillyar kengayishi, yengil shish va hujayra yadrolarining zichlashuvi kuzatildi. Ushbu o‘zgarishlar fiziologik stressga normal reaksiya sifatida izohlanadi.Aksincha, umumiy anesteziya ostida bo‘lgan hayvonlarda yurak mushagida ancha chuqur va patologik belgilar aniqlangan bo‘lib, bular miokardial tolalarning vakuolizatsiyasi, sarkoplazmaning parchalanishi, kapillyarlarda tromboz va fibroz jarayonlarning boshlanishi kabi distrofik o‘zgarishlar bilan ifodalangan. Ayniqsa yoshi katta (9 va 18 oylik) kalamushlarda ushbu o‘zgarishlar yanada keskin va keng ko‘lamli bo‘lib, bu ularning organizmida funksional rezervlarning pasayganini, yurak to‘qimalarining gipoksiyaga nisbatan chidamliligi zaiflashganini ko‘rsatdi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarTurniyozov A.A.
JurnalВестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии
NashriyotАссоциация Пульмонологов Центральной Азии
ISSN2181-4988
Nashr sanasi2025-08-07
Jild11
Son6
Betlar194-199
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

yurak morfologiyasi, anesteziya, mexanik jarohat, eksperiment, histologik tahlil.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APATurniyozov A.A. (2025). YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI. Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 194-199. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2270
GOST (OAK)Turniyozov A.A. YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI // Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии. – 2025. – T. 11, № 6. – B. 194-199.
MLATurniyozov A.A. “YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 194-199, 2025. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2270
ChicagoTurniyozov A.A. “YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 194-199 (2025). https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2270
HarvardTurniyozov A.A (2025) ‘YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI’, Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 194-199. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2270
BibTeX
@article{turniyozovaa2025,
  title = {YURAK MUSHAGIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR: MEXANIK JAROHAT SHAROITIDA ANESTEZIYA TURLARINING SOLISHTIRMA TAHLILI},
  author = {Turniyozov A.A.},
  journal = {Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии},
  year = {2025},
  volume = {11},
  number = {6},
  pages = {194-199},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2270}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии jurnalidan boshqa maqolalar

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari