O‘pkaning surfaktant tizimi buzilishi va ularni korreksiya qilish yo‘llari

Sapaeva Sh.A., Bakberganova F.M.

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘pkaning surfaktant tizimi (O‘ST) tuzilishi va funksiyasi haqidagi zamonaviy ma’lumotlar tahlil qilinadi. O‘ST ning asosiy kimyoviy komponentlari fosfolipidlar va maxsus surfaktant oqsillaridir; aynan ushbu oqsillar tizimning samarali ishlashida muhim rol o‘ynaydi. Turli xil stress omillari ta’sirida O‘ST ning o‘zgarish sabablari, bu o‘zgarishlarning tabiati hamda ular bilan bog‘liq o‘pka patologiyasi shakllari yoritiladi. Proteaza–antiproteaza va oksidant–antioksidant gomeostazining buzilishi, surfaktant sintezining cheklanishi va natijada uning alveolalarda yo‘q qilinishi yoki inaktivatsiyasining kuchayishi O‘ST shikastlanishining asosiy patogenetik omillaridan biridir. Surfaktant tizimining diffuz zararlanishi turli etiologiyali o‘tkir respirator yetishmovchilik, xususan, kattalardagi nafas olish qiyinlishuvi sindromi (ARDS) patogenezida yetakchi rol o‘ynaydi. Surfaktant yetishmovchiligini korreksiya qilishning eng istiqbolli yo‘li — bu surfaktantni almashtirish terapiyasidir. Bundan tashqari, ba’zi holatlarda O‘ST holatini yaxshilovchi nospesifik vosita va usullardan foydalanish ham maqsadga muvofiqdir.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSapaeva Sh.A., Bakberganova F.M.
JurnalВестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии
NashriyotАссоциация Пульмонологов Центральной Азии
ISSN2181-4988
Nashr sanasi2025-08-07
Jild11
Son6
Betlar138-144
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

surfaktant tizimi, surfaktant, stress, korreksiya, surfaktantopatiya, o‘pka patologiyasi.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APASapaeva Sh.A., Bakberganova F.M. (2025). O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI. Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 138-144. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2262
GOST (OAK)Sapaeva Sh.A., Bakberganova F.M. O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI // Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии. – 2025. – T. 11, № 6. – B. 138-144.
MLASapaeva Sh.A., Bakberganova F.M. “O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 138-144, 2025. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2262
ChicagoSapaeva Sh.A., Bakberganova F.M. “O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 138-144 (2025). https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2262
HarvardSapaeva Sh.A., Bakberganova F.M (2025) ‘O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI’, Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 11(6), 138-144. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2262
BibTeX
@article{sapaevashabakberganovafm2025,
  title = {O‘PKANING SURFAKTANT TIZIMI BUZILISHI VA ULARNI KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI},
  author = {Sapaeva Sh.A., Bakberganova F.M.},
  journal = {Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии},
  year = {2025},
  volume = {11},
  number = {6},
  pages = {138-144},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2262}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии jurnalidan boshqa maqolalar

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari