Metabolik sindrom (MetS) — bu yurak-qon tomir va metabolik xavf omillarining majmuasi bo‘lib, kattalar orasida keng tarqalgan va dunyo bo‘ylab sog‘liqni saqlash tizimlari uchun yuqori xarajatlarni keltirib chiqaradi. Garchi ushbu sindromning aniq ta’rifi va tashxis mezonlari borasida umumiy konsensus mavjud bo‘lmasa-da, u odatda quyidagi xavf omillarining birgalikda namoyon bo‘lishi bilan tavsiflanadi: abdominal semizlik, aterogen dislipidemiya, arterial bosimning ko‘tarilishi, protrombotik va yallig‘lanishga moyil holat, insulin rezistentligi (IR) hamda glyukoza miqdorining ortishi. Ushbu omillar surunkali kasalliklar, xususan, 2-toifa qandli diabet (T2D) va yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) rivojlanish xavfini oshiruvchi muhim omillar sifatida e’tirof etiladi. Metabolik sindromning kelib chiqishi murakkab va ko‘p qirrali bo‘lib, hali to‘liq o‘rganilmagan. Biroq, ko‘plab tadqiqotlar jismoniy harakatsizlik (sedentar turmush tarzi) va muvozanatsiz ovqatlanish odatlari ushbu sindromning rivojlanishida asosiy rol o‘ynashini kuchli isbotlagan. Ushbu adabiyotlar sharxining maqsadi — metabolik sindromning epidemiologiyasi, iqtisodiy xarajatlari, asosiy etiologik jihatlari va uning nosog‘lom ovqatlanish hamda harakatsiz turmush tarzi bilan bog‘liqligini umumiy tarzda ko‘rib chiqishdir.
| Mualliflar | Kuvandikov G.B. |
|---|---|
| Jurnal | Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии |
| Nashr sanasi | 2025-07-17 |
| Jild | 10 |
| Son | 5 |
| Betlar | 90-94 |
| Til | Rus |
metabolik sindrom, harakatsiz turmush tarzi, ovqatlanish, yurak-qon tomir kasalliklari, 2-tip qandli diabet.
Ҳозирги вақтда бруцеллёз билан касалланишнинг доимий равишда ортиб бориши жаҳонда глобал муаммога айланиб бормоқда. Бруцеллёз ўта хавфли ва ижтимоий-иқтисодий аҳамиятга эга бўлган инфекция бўлиб, беморларнинг аксарият…
Maqolada emosional so‘nish sindromiga olib keluvchi yana bir omillardan biri, kognitiv, xulq atvor va emosional xolatlar ekanligi bayon etilgan. Oilaviy shifokorlardagi so‘nish sindromida kuzatilgan kasbiy so‘nishga…
В статье приведен обзор отечественной и зарубежной литературы посвященной анализу заболеваемости и факторов риска развития хронической обструктивной болезни легких. При анализе показателей заболеваемость по хронической…
Социальные и санитарно-гигиенические исследования проводились в 248 семьях больных туберкулезом. Среди обследованных 145 (58,5%) бaцилярных больных с лекарственно-устойчивыми формами туберкулеза (1-группа) и 103 (41,5%)…
Maqola mahalliy va xorijiy adabiyotlarda berilgan kompyuter foydalanuvchilarining mehnat faoliyatidagi xavf omillarini tahlil qilishga va kompyuter ko'rish sindromining rivojlanishiga bag'ishlangan. Kompyuter…
Олинган натижаларга кўра, ишчиларда IgA параметрлари соғлом одамларга қараганда 1,53 баравар кўп бўлган. Ишчиларда IgM миқдори 3,08±0,06 г/л ни ташкил этган, бу соғлом шахсларга қараганда 2,68 баравар кўп. IgG соғлом ва…
Тиковые расстройства, в частности, синдром Жиля де ла Туретта, являются патологией психоневрологического развития и широко распространены среди детского населения. Клинические проявления этих заболеваний существенно…
Проблема выгорания среди врачей стала глобальной проблемой и затрагивает две трети семейных врачей первичной медико-санитарной помощи. По этой причине необходимо системно внедрять меры, регулярно проводить мониторинг…
Экксудативный плеврит, вызванный злокачественными опухолями, представляет собой одно из наиболее серьёзных осложнений в онкологической практике. Он сопровождается выраженным болевым синдромом, дыхательной…
В статье представлены результаты исследования гигиенического состояния полости рта у работников текстильной промышленности в зависимости от характера производственной деятельности и стажа работы. Установлено, что у…
Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar