Qandli diabet bilan kechuvchi metabolik sindrom: patogenetik mexanizmlar va klinik oqibatlar

Kuvandikov G.B.

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии · 2025-yil

Annotatsiya

Metabolik sindrom (MetS) — bu yurak-qon tomir va metabolik xavf omillarining majmuasi bo‘lib, kattalar orasida keng tarqalgan va dunyo bo‘ylab sog‘liqni saqlash tizimlari uchun yuqori xarajatlarni keltirib chiqaradi. Garchi ushbu sindromning aniq ta’rifi va tashxis mezonlari borasida umumiy konsensus mavjud bo‘lmasa-da, u odatda quyidagi xavf omillarining birgalikda namoyon bo‘lishi bilan tavsiflanadi: abdominal semizlik, aterogen dislipidemiya, arterial bosimning ko‘tarilishi, protrombotik va yallig‘lanishga moyil holat, insulin rezistentligi (IR) hamda glyukoza miqdorining ortishi. Ushbu omillar surunkali kasalliklar, xususan, 2-toifa qandli diabet (T2D) va yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) rivojlanish xavfini oshiruvchi muhim omillar sifatida e’tirof etiladi. Metabolik sindromning kelib chiqishi murakkab va ko‘p qirrali bo‘lib, hali to‘liq o‘rganilmagan. Biroq, ko‘plab tadqiqotlar jismoniy harakatsizlik (sedentar turmush tarzi) va muvozanatsiz ovqatlanish odatlari ushbu sindromning rivojlanishida asosiy rol o‘ynashini kuchli isbotlagan. Ushbu adabiyotlar sharxining maqsadi — metabolik sindromning epidemiologiyasi, iqtisodiy xarajatlari, asosiy etiologik jihatlari va uning nosog‘lom ovqatlanish hamda harakatsiz turmush tarzi bilan bog‘liqligini umumiy tarzda ko‘rib chiqishdir.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKuvandikov G.B.
JurnalВестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии
NashriyotАссоциация Пульмонологов Центральной Азии
ISSN2181-4988
Nashr sanasi2025-07-17
Jild10
Son5
Betlar90-94
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

metabolik sindrom, harakatsiz turmush tarzi, ovqatlanish, yurak-qon tomir kasalliklari, 2-tip qandli diabet.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAKuvandikov G.B. (2025). QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR. Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 10(5), 90-94. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2121
GOST (OAK)Kuvandikov G.B. QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR // Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии. – 2025. – T. 10, № 5. – B. 90-94.
MLAKuvandikov G.B. “QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 10(5), 90-94, 2025. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2121
ChicagoKuvandikov G.B. “QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR.” Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 10(5), 90-94 (2025). https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2121
HarvardKuvandikov G.B (2025) ‘QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR’, Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии, 10(5), 90-94. https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2121
BibTeX
@article{kuvandikovgb2025,
  title = {QANDLI DIABET BILAN KECHUVCHI METABOLIK SINDROM: PATOGENETIK MEXANIZMLAR VA KLINIK OQIBATLAR},
  author = {Kuvandikov G.B.},
  journal = {Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии},
  year = {2025},
  volume = {10},
  number = {5},
  pages = {90-94},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/bapca/article/view/2121}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии jurnalidan boshqa maqolalar

Вестник Ассоциации пульмонологов Центральной Азии — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Kuvandikov G.B. — boshqa maqolalari

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari