Koreys tili iqtisodiy - moliyaviy sohasiga oid terminlarning diaxronik tahlili

Kamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva

Science time · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqola koreys tilidagi iqtisodiy-moliyaviy terminlarning shakllanishi va evolyutsiyasini tarixiy-lingvistik prizma orqali yoritadi. Tahlil korpusiga “Samguk Sagi [Kim Busik 1145; 27-bet]”, “Imwon Gyeongjeji [Seo Yu-gu 1841; 88-bet]”, “Gyeongguk Daejeon” soliq kodeksi, Yapon mustamlaka davri statistik to‘plamlari, XX asr hukumat oq qog‘ozlari hamda raqamli bank platformalari terminlari kiritildi. “Terminologik vaziyat” tushunchasi semasiologik (yadro-periferiya), onomasiologik (nomlash motivlari) va ekstralingvistik (ijtimoiy-iqtisodiy katalizatorlar) parametrlar orqali baholandi. Natijalar sinoxitoy hanja qatlamining diaxron uzviyligini, industriyalashuv jarayonida inglizcha leksika keng miqyosda integratsiyalangani va raqamli bosqichda gibrid ikki-uch darajali tizim shakllanganini ko‘rsatdi. Evolyutsion algoritm o‘zlashish → fonetik moslashuv → ixtisoslashuv → semantik rekombinatsiya bosqichlari sifatida modellashtirildi; har faza affiksatsiya chastotasi, fonemik almashuv va ma’no kengayishi koeffitsientlari bilan kvantitativ belgilandi. Shuningdek, Leksik Dinamika Indeksi (LDI) termini boyish sur’atini ichki morfologik innovatsiya va tashqi global diskurs bosimini inobatga olgan holda 0,73 qiymat bilan baholadi. Tadqiqot koreys tilidagi iqtisodiy terminlarning barqarorligini aniqlab, tarjima va lug‘at tuzish amaliyotiga qo‘llaniladigan to‘rt mezonli ekvivalent tanlash jadvali hamda 10 000 birlikli ochiq elektron korpusni tavsiflaydi, bu esa ingliz va o‘zbek tillarida ham qiyosiy izlanishlar o‘tkazish uchun metodik poydevor yaratadi. Kelgusida model iqtisodiy neologizmlarning bozor nazariyasi, fintech va blokcheyn diskurslarida qanday aks etishini, shuningdek, terminlar migratsiyasi tezligini avtomatik kuzatish imkonini beradi. Bu esa yanada ilmiy prognozlash va til siyosatini optimallashtirishga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva
JurnalScience time
NashriyotАжиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти
ISSN2992-8850
Nashr sanasi2025-07-20
Jild3
Son3
Betlar62-80
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.66345/stj.v3i3.4461
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.66345/stj.v3i3.4461 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

terminologiya, sinoxitoy leksika, hangul, iqtisodiy tarix, raqamli leksika.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAKamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva (2025). KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI. Science time, 3(3), 62-80. https://doi.org/10.66345/stj.v3i3.4461
GOST (OAK)Kamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI // Science time. – 2025. – T. 3, № 3. – B. 62-80. – DOI: 10.66345/stj.v3i3.4461.
MLAKamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva. “KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI.” Science time, 3(3), 62-80, 2025. https://doi.org/10.66345/stj.v3i3.4461
ChicagoKamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva. “KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI.” Science time, 3(3), 62-80 (2025). https://doi.org/10.66345/stj.v3i3.4461
HarvardKamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva (2025) ‘KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI’, Science time, 3(3), 62-80. https://doi.org/10.66345/stj.v3i3.4461
BibTeX
@article{kamolanematjonqizitojiyeva2025,
  title = {KOREYS TILI IQTISODIY - MOLIYAVIY SOHASIGA OID TERMINLARNING DIAXRONIK TAHLILI},
  author = {Kamola Ne’matjon qizi, Tojiyeva},
  journal = {Science time},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {3},
  pages = {62-80},
  doi = {10.66345/stj.v3i3.4461},
  url = {https://doi.org/10.66345/stj.v3i3.4461}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Science time jurnalidan boshqa maqolalar

Science time — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari