Ushbu maqolada telekommunikatsiya infratuzilmasida aloqa xavfsizligini ta’minlashning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining keng qo‘llanilishi, xususan, IP-telefoniya, mobil aloqa va optik tolali tarmoqlarning joriy etilishi bilan bir qatorda ularning kiberxavfsizlik darajasini oshirish dolzarb masalaga aylandi. Tadqiqotda telekommunikatsiya tarmoqlariga xos kiber tahdidlar - DoS/DDoS hujumlari, ma’lumotlarni tinglash (sniffing, eavesdropping), qo‘ng‘iroqlarni yo‘naltirish (hijacking) hamda firibgarlik usullari (vishing) batafsil o‘rganildi. Aloqa xavfsizligini oshirishda qo‘llaniladigan kriptografik usullar (TLS, SRTP, VPN), tarmoq himoyasi vositalari (firewall, IDS/IPS, VLAN) hamda tashkiliy choralar (foydalanuvchi autentifikatsiyasi, parol siyosati, xodimlarni o‘qitish) samaradorligi baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kompleks yondashuv asosida himoya choralarini joriy etish telekommunikatsiya tizimlarining barqarorligi va ishonchliligini sezilarli darajada oshiradi. Taklif etilgan yechimlar “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasi doirasida milliy telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.
| Mualliflar | Xurramov, Asliddin, Irgashev, Nuriddin, Khurramov, Asliddin, Irgashev, Nuriddin |
|---|---|
| Jurnal | ТАЙИ хабарномаси |
| Nashr sanasi | 2025-12-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 3 |
| Betlar | 45-48 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.56143/2181-2438-2025-3-45-48 |
DOI: 10.56143/2181-2438-2025-3-45-48 · Maqolaning asl sahifasi
telecommunication infrastructure, IP telephony, cybersecurity, TLS, SRTP, VPN, IDS/IPS, communication security, telekommunikatsiya infratuzilmasi, IP-telefoniya, kiberxavfsizlik, TLS, SRTP, VPN, IDS/IPS, aloqa xavfsizligi
Ushbu maqolada temir yo‘l transportining dolzarb muammolaridan biri yuk poyezdlarining og‘irligi va tezligini optimallashtirish orqali murakkab tog‘li temir yo‘l uchastkalarida poyezd o‘tkazuvchanligi va tashuvchanlik…
Ushbu maqolada raqamli transport platformalari faoliyatini samarali tashkil etish masalalari o‘rganilgan. So‘nggi yillarda transport-logistika tizimlarida raqamli texnologiyalarning joriy etilishi nafaqat xizmat…
Maqolada O‘zbekiston temir yo‘llarida raqamli aloqa yechimlarini joriy etish va sinovdan o‘tkazishgabag‘ishlangan. Tajriba sinovlari Toshkent–Yangi Chinaz uchastkasida, xususan Toshkent-yo‘lovchi,Hamza va To‘qimachi…
Mazkur maqolada temir yo‘l transporti xodimlarining ochiq maydonlarda kasbiy faoliyat olib borishi jarayonida quyoshning ultrabinafsha nurlanishining ta’sir omillari kompleks tahlil qilingan. Ultrabinafsha…
Siqilgan tabiiy gaz (STG) yonilg‘isida ishlovchi transport vositalarining gaz ta’minot tizimining ekspluatatsion ishonchliligini oshirishda Internet of Things (IoT) texnologiyalarining qo‘llanilish imkoniyatlari va…
Maqolada avtomobil transporti vositalarini marshrutlarga taqsimlash masalasini butun sonli chiziqli programalashtirish orqali echishdagi kamchiliklar bayon etilgan va marshrutlarga samarali taqsimlash masalasini diskret…
Maqolada bog'lovchi eritmaning maqbul ishchi tarkibi va maqbul tarkibining sarflanish chegarasi aniqlanib yo'llarni qumli bosishlaridan himoya qilishning yangi texnologik echimi, ya'ni harakatlanuvchi 20% li nam…
Mazkur maqolada sanoat korxonalarining faoliyati natijasida hosil bo‘ladigan ikkilamchi resurslardan qurilish materiallari ishlab chiqarishda foydalanish masalalari yoritilgan. Metallurgiya sanoatida yuzaga keladigan…
Zamonaviy transport sohasida xavfsizlik, samaradorlik va ekologik barqarorlikka bo‘lgan ehtiyoj ortib borayotgan bir sharoitda, intellektual transport tizimlari tezkor sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Ushbu tizimlar…
Ushbu maqolada kichik biznesni rivojlantirishda davlatning faol ishtiroki va qo‘llab-quvvatlash tizimining ahamiyati tahlil qilingan. Xususan, soliq imtiyozlari, kredit resurslariga erkin kirish, yengillashtirilgan…