Tijorat banklarida muammoli kreditlarni erta aniqlash va monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish

Djamalov Gʻofir Oribjanovich

Ўзбекистон суғурта бозори · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada tijorat banklarida muammoli kreditlarni erta aniqlash va monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi O'zbekiston bank tizimida kredit portfeli hajmining tez sur'atlarda o'sib borayotganligi, ammo amaldagi tartibga soluvchi baholash mezonlarining kredit tavakkalchiligining haqiqiy darajasini to'liq aks ettirmasligi bilan izohlanadi. Maqolaning maqsadi muammoli kreditlarni aniqlashning amaldagi tartibga solish va institutsional mexanizmlarini tahlil qilish, ularning kamchiliklarini aniqlash hamda ko'p bosqichli erta ogohlantirish tizimini takomillashtirish bo'yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda normativ-huquqiy tahlil, statistik-iqtisodiy tahlil, qiyosiy tahlil va SWOT-tahlil elementlaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari shuni ko'rsatdiki, 2025-yil boshiga rasmiy tartibga solish ma'lumotlariga ko'ra muammoli kreditlar ulushi taxminan 4 foizni tashkil etgan bo'lsa-da, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS 9) asosidagi baholashda bu ko'rsatkich 10 foizga yaqin, nazorat toifasidagi (substandart) kreditlar ulushi esa 16,5 foizga yetgan. Bu farq amaldagi monitoring tizimining muammoli kreditlarni yetarlicha erta aniqlay olmasligidan dalolat beradi. Maqolada uch bosqichli (mikroprudensial, makroprudensial va institutsional) erta ogohlantirish indikatorlari tizimini joriy etish, IFRS 9 asosidagi kutilayotgan kredit yo'qotishlari modelini nazorat hisobotlari bilan chuqurroq uyg'unlashtirish hamda banklararo kredit ma'lumotlari almashinuvi tizimini takomillashtirish bo'yicha takliflar ishlab chiqilgan. Natijalar O'zbekiston bank tizimining barqarorligini mustahkamlashda va Markaziy bankning prudensial nazorat siyosatini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDjamalov Gʻofir Oribjanovich
JurnalЎзбекистон суғурта бозори
NashriyotТДИУ
Nashr sanasi2026-08-08
Jild3
Son5
Betlar88-92
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-09-15

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

muammoli kreditlar; erta ogohlantirish tizimi; kredit tavakkalchiligi; monitoring mexanizmlari; IFRS 9; prudensial nazorat; zaxiralar; bank barqarorligi.

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APADjamalov Gʻofir Oribjanovich (2026). TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Ўзбекистон суғурта бозори, 3(5), 88-92. https://insurance.tsue.uz/index.php/journal/article/view/516
GOST (OAK)Djamalov Gʻofir Oribjanovich TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH // Ўзбекистон суғурта бозори. – 2026. – T. 3, № 5. – B. 88-92.
MLADjamalov Gʻofir Oribjanovich. “TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH.” Ўзбекистон суғурта бозори, 3(5), 88-92, 2026. https://insurance.tsue.uz/index.php/journal/article/view/516
ChicagoDjamalov Gʻofir Oribjanovich. “TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH.” Ўзбекистон суғурта бозори, 3(5), 88-92 (2026). https://insurance.tsue.uz/index.php/journal/article/view/516
HarvardDjamalov Gʻofir Oribjanovich (2026) ‘TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH’, Ўзбекистон суғурта бозори, 3(5), 88-92. https://insurance.tsue.uz/index.php/journal/article/view/516
BibTeX
@article{djamalovgofiroribjanovich2026,
  title = {TIJORAT BANKLARIDA MUAMMOLI KREDITLARNI ERTA ANIQLASH VA MONITORING QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH},
  author = {Djamalov Gʻofir Oribjanovich},
  journal = {Ўзбекистон суғурта бозори},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {5},
  pages = {88-92},
  url = {https://insurance.tsue.uz/index.php/journal/article/view/516}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Ўзбекистон суғурта бозори jurnalidan boshqa maqolalar

Ўзбекистон суғурта бозори — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari