Ushbu maqolada tijorat banklarida muammoli kreditlarni erta aniqlash va monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi O'zbekiston bank tizimida kredit portfeli hajmining tez sur'atlarda o'sib borayotganligi, ammo amaldagi tartibga soluvchi baholash mezonlarining kredit tavakkalchiligining haqiqiy darajasini to'liq aks ettirmasligi bilan izohlanadi. Maqolaning maqsadi muammoli kreditlarni aniqlashning amaldagi tartibga solish va institutsional mexanizmlarini tahlil qilish, ularning kamchiliklarini aniqlash hamda ko'p bosqichli erta ogohlantirish tizimini takomillashtirish bo'yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda normativ-huquqiy tahlil, statistik-iqtisodiy tahlil, qiyosiy tahlil va SWOT-tahlil elementlaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari shuni ko'rsatdiki, 2025-yil boshiga rasmiy tartibga solish ma'lumotlariga ko'ra muammoli kreditlar ulushi taxminan 4 foizni tashkil etgan bo'lsa-da, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS 9) asosidagi baholashda bu ko'rsatkich 10 foizga yaqin, nazorat toifasidagi (substandart) kreditlar ulushi esa 16,5 foizga yetgan. Bu farq amaldagi monitoring tizimining muammoli kreditlarni yetarlicha erta aniqlay olmasligidan dalolat beradi. Maqolada uch bosqichli (mikroprudensial, makroprudensial va institutsional) erta ogohlantirish indikatorlari tizimini joriy etish, IFRS 9 asosidagi kutilayotgan kredit yo'qotishlari modelini nazorat hisobotlari bilan chuqurroq uyg'unlashtirish hamda banklararo kredit ma'lumotlari almashinuvi tizimini takomillashtirish bo'yicha takliflar ishlab chiqilgan. Natijalar O'zbekiston bank tizimining barqarorligini mustahkamlashda va Markaziy bankning prudensial nazorat siyosatini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Djamalov Gʻofir Oribjanovich |
|---|---|
| Jurnal | Ўзбекистон суғурта бозори |
| Nashr sanasi | 2026-08-08 |
| Betlar | 88-92 |
| Til | O‘zbek |
muammoli kreditlar; erta ogohlantirish tizimi; kredit tavakkalchiligi; monitoring mexanizmlari; IFRS 9; prudensial nazorat; zaxiralar; bank barqarorligi.
Maqolada O‘zbekistonda ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish tizimining 2020–2025-yillardagi rivojlanish tendensiyalari rasmiy statistika va ma’muriy ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. 2020–2024-yillarda…
Maqolada ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirishni boshqarishning nazariy-metodologik asoslari tizimlashtirilgan hamda “ilmiy natija”, “ilmiy ishlanma”, “texnologiyalar transferi”, “joriy etish”, “innovatsiya” va…
O‘zbekiston moliya bozorida raqamli to‘lovlar ulushi va texnologik xilma-xillikning tez sur’atlarda kengayishi to‘lov ekotizimini tartibga solishning an’anaviy, faqat litsenziyalashga tayangan modelidan ko‘ra kompleks…
Mazkur maqolada aholi daromadlarini oshirishda kichik biznesning iqtisodiy samaradorligi hamda uning mamlakatning barqaror iqtisodiy rivojlanishidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi…
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida tijorat banklari faoliyatini transformatsiya qilishning nazariy-metodologik asoslari, institutsional omillari hamda inson resurslari salohiyatini rivojlantirish bilan…
Maqolada moliyaviy va akademik mustaqillik sharoitida oliy taʼlim muassasalari faoliyati samaradorligini kompleks baholashning uslubiy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda universitet faoliyatini faqat moliyaviy…
Maqolada korxonada strategik moliyaviy hisob tizimini joriy etish samaradorligini baholash mezonlari, ko‘rsatkichlari va usullari tizimlashtirilgan. Tizimli, qiyosiy va kontent-tahlil asosida strategik muvofiqlik…
Maqolada O‘zbekistonda hududiy investitsiya siyosatini baholashda investitsiya hajmi bilan bir qatorda uning hududiy iqtisodiy natijalarga aylanish jarayonini hisobga olish zarurati asoslanadi. Tadqiqot Farg‘ona…
Ushbu maqolada milliy turizm xizmatlari bozorida investitsion jozibadorlikni oshirish va xususiy kapital oqimini faollashtirishda davlat subsidiyalash mexanizmlarining o‘rni hamda iqtisodiy samaradorligi tahlil…
Maqolada hududiy infratuzilmani barqaror rivojlantirish boʻyicha xalqaro “yashil” standartlar tizimining shakllanishi, funksional tarkibi va oʻzaro bogʻliqligi tadqiq etilgan. ISO 37101, ISO 37120, ISO 37122, ISO 37123…