Insonparvarlik prinsipi jinoyat qonunchiligidagi eng markaziy prinsiplardan biri bo‘lib, u jinoyat sodir qilgan shaxsga nisbatan insonparvar munosabatda bo‘lishni kafolatlaydi. Jinoyat qonuni huquqbuzarlikning eng xavfli turi bo‘lgan jinoyatni sodir qilgan shaxslarga nisbatan majburlov choralarini qo‘llash masalalarini tartibga soladi. Bu jarayonda insonparvarlik muhim ahamiyat kasb etadi. Jinoyat qonunida insonparvarlik prinsipining mohiyati nima? U jinoyat qonuni muayyan normalarida qanday amalga amalga oshirilishi kerak? Jinoyat qonunchiligida insonparvarlik – bu jinoyat sodir qilgan shaxsga nisbatan achinish yoki unga rahm-shafqat qilish emas, balki shaxs, jamiyat va davlatni qo‘riqlash orqali uning rivojlanishi va xavfsiz mavjud bo‘lishini taʼminlashda ifodalanishi kerak. Jinoiy jazo shaxsdan u biror-bir normada belgilangan taqiqlarni buzganligi uchun o‘ch olish emas. Bu O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 42-moddasida belgilangan uch maqsad, yaʼni mahkumni axloqan tuzatish, jinoiy faoliyatni davom ettirishga to‘sqinlik qilish, yangi jinoyatlar sodir etilishining oldini olishga erishish uchun qo‘llaniladigan kompleks chora-tadbirlardir. Muallif fikricha, O‘zbekiston Respublikasi jinoyat qonunchiligida insonparvarlik prinsipi mazmuni to‘liq ochib berilmagan bo‘lib, u asosan jinoyat sodir qilgan shaxsga nisbatan munosabatni tartibga solish bilan cheklanib qolgan. Muallif, xorijiy davlatlar qonunchiligini tahlil qilgan holda insonparvarlik prinsipi nafaqat jinoyat sodir qilgan shaxs, balki shaxs, jamiyat va davlat manfatlarini himoya qilish masalalarini ham qamrab olishi kerak, deb hisoblaydi. Maqolada sud amaliyoti materiallari, surishtiruvchilar, tergovchilar va sudyalar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalaridan kelib chiqan holda O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida insonparvarlik prinsipining aks ettirilishini takomillashtirishga oid takliflar ilgari surilgan.
| Mualliflar | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, Тошпулатов , Акром |
|---|---|
| Jurnal | Юриспруденция |
| Nashriyot | Тошкент давлат юридик университети |
| ISSN | 2181-1938 |
| Nashr sanasi | 2026-02-18 |
| Jild | 3 |
| Son | 2 |
| Betlar | 113-121 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Yuridik |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
criminal law, principles, humanism, criminal punishment, judicial practice, justice, уголовное законодательство, принципы, гуманизм, уголовное наказание, судебная практика, справедливость, jinoyat qonunchiligi, prinsiplar, insonparvarlik, jinoiy jazo, sud amaliyoti, odillik.
| APA | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, & Тошпулатов , Акром (2026). JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI. Юриспруденция, 3(2), 113-121. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/538 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, Тошпулатов , Акром JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI // Юриспруденция. – 2026. – T. 3, № 2. – B. 113-121. |
| MLA | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, and Тошпулатов , Акром. “JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI.” Юриспруденция, 3(2), 113-121, 2026. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/538 |
| Chicago | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, and Тошпулатов , Акром. “JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI.” Юриспруденция, 3(2), 113-121 (2026). https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/538 |
| Harvard | Toshpulatov , Аkrom, Toshpulatov , Аkrom, and Тошпулатов , Акром (2026) ‘JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI’, Юриспруденция, 3(2), 113-121. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/538 |
| BibTeX | @article{toshpulatovkrom2026,
title = {JINOYAT QONUNIDА INSONPАRVАRLIK PRINSIPI},
author = {Toshpulatov , Аkrom and Toshpulatov , Аkrom and Тошпулатов , Акром},
journal = {Юриспруденция},
year = {2026},
volume = {3},
number = {2},
pages = {113-121},
url = {https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/538}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Переход к новой эре преобразований и цифровизаций человеческой деятельности способствовал быстрому прогрессу и росту торговли, промышленности и экономики в целом. Торговля на платформе Интернета является развивающейся…
Реализация функций медиатора нотариусами на данный момент очень актуальная задача, которую выполняют не все нотариусы в стране. Cпрос на данную функцию растет, как и ее социальная ценность, однако это направление…
Mazkur maqolada fuqarolik protsessida ishda ishtirok etuvchi shaxslarning protsessual huquqiy maqomi bo‘yicha fuqarolik protsessual qonunchiligi va fuqarolik protsessual huquqi fani nazariyasi bo‘yicha huquqshunos…
Mazkur maqolada energetik xavfsizlikning milliy tizimdagi o‘rni, ahamiyati tushunchasi va tizimi bilan bog‘liq normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish hamda ularni tahlil qilish yuzasidan fikr va mulohazalar…
Mazkur maqolada zo‘ravonlik va tazyiqqa uchragan ayollar viktimligi profilaktikasi hamda xorijiy davlatlar tajribasiga doir masalalar bayon etilgan. Shuningdek, zo‘ravonlik va tazyiqqa uchragan ayollarning viktim…
Ushbu maqolada muallif Oʻzbekiston Respublikasidagi zamonaviy ayollar jinoyatchiligining kriminologik tavsifi, uning oldini olish, profilaktika oʻtkazish va unga qarshi kurashish chora-tadbirlari tizimini keyinchalik…
In this scientific article, referring to the Law of the Republic of Uzbekistan “On combating human trafficking”, the concept of “human trafficking” and the directions of state policy in the field of combating human…
Maqolada muallif tergov organlari yurituvida bo‘lgan bir guruh shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar bo‘yicha jinoyat ishi materiallarini tizimlashtirish bilan bog‘liq ayrim masalalarni ko‘rib chiqadi. Xususan…
Milliy qonunchiligimizga ko‘ra, uy qamog‘i boshqa jinoyat-protsessual ehtiyot choralariga nisbatan yangi huquqiy institut hisoblanadi. Mazkur maqolada muallif tomonidan jinoyat-protsessual ehtiyot choralarining umumiy…
Mazkur maqolada jinoyat protsessi ishtirokchilari hisoblangan jabrlanuvchi, guvohlar, ekspert, tarjimon va boshqalarning xavfsizligini taʼminlash zarurati va bugungi kunda yuzaga kelayotgan muammolar oʻrganilgan hamda…
Юриспруденция — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
The article explores the essence of the principle of justice and its significance in sentencing. The author proposed to eliminate some inconsistencies in the legislation, pointing out that the punishments specified in…
Мақолада жиноят-ҳуқуқий принципларни тадқиқ қилишда умумилмий методлардан фойдаланиш масалалари ёритилган. Жумладан, индукция, гипотетик-дедукция ва абдукция методларидан фойдаланган ҳолда жиноят-ҳуқуқий…
The Criminal Code of the Republic of Uzbekistan contains a number of rules regarding exemption from liability and punishment. In the literature, there are different views on the compatibility of these norms with the…
Jinoyat qonunchiligining samarali tizimini yaratish davlatning qonuniylik va huquq-tartibotni ta’minlash, inson huquq va erkinliklari, jamiyat va davlat manfaatlari, tinchlik va xavfsizlikni ishonchli himoya qilish…
Жиноят-ҳуқуқий принциплар масаласи, унга жиноят ҳуқуқи фанида ҳар доим эътибор қаратилганлигига қарамасдан, энг баҳсли масалалардан бўлиб қолмоқда. Жиноят қонунчилигига ўзгартиришлар киритиш давом этмоқда. Шу муносабат…
In the Criminal Code, the principle of equality is manifested in only one thing: that all persons who have committed a socially dangerous act are equally subject to criminal liability. At the same time, this principle…
This article examines the historical and legal evolution of international legal regulation and international cooperation of States in combating the illicit trafficking of narcotic drugs. It analyses the principal stages…
In the realm of information security, artificial intelligence is utilized not only for real-time operations, attack prediction, threat prevention, and the automation of authentication processes but also serves as a…
The international legal regulation of artificial intelligence at the global level is currently one of the key issues being addressed within the United Nations. The UN International Law Commission and the UN global…
The article analyzes the legal nature and significance of the institution of providing state-funded legal assistance in pre-trial criminal proceedings from a conceptual and legal perspective. The legal nature of this…
The article examines the socio-legal rationale for establishing criminal liability for abuse of official powers. It analyzes the social danger of this act, its adverse impact on the rights of citizens and the legitimate…
This article examines animal cruelty not merely as an offence against public morality or property interests, but as a multi-layered object of criminal-law protection involving the independent interest of a sentient…