Qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holat sifatida zaruriy mudofaa va uning oʻziga xos xususiyatlari

Choriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, Чориев, Анвар

Юриспруденция · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada muallif qilmishning jinoiyligini istisno qiluvchi holat sifatida zaruriy mudofaa va uning oʻziga xos xususiyatlarini yoritgan. Muallifning qayd etishicha, shaxs, uning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni taʼminlash maqsadida jinoyat qonunchiligini liberallashtirish hamda takomillashtirish jinoyat-huquqiy siyosatda ustuvor vazifalardan biri sanaladi. Muallif zaruriy mudofaa institutining eng muhim xususiyatlaridan yana biri zaruriy mudofaa faqat ijtimoiy xavfli tajovuzlarga qarshi qaratilgan boʻlishi, biroq qonun chiqaruvchi jinoyat qonunida bunday tajovuz turlarini bir-biridan farqlamasligiga eʼtibor qaratadi. Shuningdek, qilmishni zaruriy mudofaa holatida sodir etilgan deb baholashda birmuncha qiyinchiliklar mavjudligi yoritilgan. Bundan tashqari, zaruriy mudofaani asosli deb topishning yana bir sharti tajovuzda ijtimoiy xavfning mavjudligi ekanligi bayon qilingan. Shunga toʻxtalib, muallif tajovuz boʻlmagan hollarda tajovuzchi ham boʻlmaydi, tajovuzchining yoʻqligi esa zaruriy mudofaa huquqidan foydalanish imkoniyatini yoʻqqa chiqarishini tushuntiradi. Maqolada nafaqat jinoiy huquqbuzarliklar, balki maʼmuriy huquqbuzarliklardan mudofaa ham shaxsning zaruriy mudofaa huquqini keltirib chiqarishi asoslantirilgan. Zaruriy mudofaa shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod etuvchi holat emas, balki qonunga xilof tajovuzlarda tajovuzchiga qonun yoʻl qoʻyadigan usullar orqali hujum qilib, zarar yetkazgan hollarda qilmish jinoyat sanalmaydigan holatdir. Shu jihatdan ham zaruriy mudofaa holatida sodir etilgan qilmish, agar uning chegaralaridan chetga chiqilmagan boʻlsa, tajovuz qiluvchi shaxsga zarar yetkazish orqali ijtimoiy xavfli tajovuzlarga faol qarshilik koʻrsatish bilan jinoyat obyektini muhofaza qilishga ragʻbatlantirishi asoslantirilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarChoriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, Чориев, Анвар
JurnalЮриспруденция
NashriyotТошкент давлат юридик университети
ISSN2181-1938
Nashr sanasi2026-02-18
Jild2
Son4
Betlar101-108
TilO‘zbek
Ilmiy sohaYuridik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

act, the exclusion of criminality of the act, the necessary defense, encroachment, attacker, the reality of encroachment, public danger, the rights and legitimate interests of a person, society or the state, деяние, исключение преступности деяния, необходимая оборона, посягательство, посягатель, реальность посягательства, общественная опасность, права и законные интересы человека, общества или государства, qilmish, qilmishning jinoiyligini istisno qilish, zaruriy mudofaa, tajovuz, tajovuzchi, tajovuzning realligi, ijtimoiy xavf, shaxs, jamiyat yoki davlatning huquqlari va qonuniy manfaatlari

Ilmiy soha

Yuridik

Iqtibos keltirish

APAChoriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, & Чориев, Анвар (2026). QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI. Юриспруденция, 2(4), 101-108. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/446
GOST (OAK)Choriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, Чориев, Анвар QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI // Юриспруденция. – 2026. – T. 2, № 4. – B. 101-108.
MLAChoriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, and Чориев, Анвар. “QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI.” Юриспруденция, 2(4), 101-108, 2026. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/446
ChicagoChoriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, and Чориев, Анвар. “QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI.” Юриспруденция, 2(4), 101-108 (2026). https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/446
HarvardChoriyev , Anvar, Choriyev , Anvar, and Чориев, Анвар (2026) ‘QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI’, Юриспруденция, 2(4), 101-108. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/446
BibTeX
@article{choriyevanvar2026,
  title = {QILMISHNING JINOIYLIGINI ISTISNO QILUVCHI HOLAT SIFATIDA ZARURIY MUDOFAA VA UNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI},
  author = {Choriyev , Anvar and Choriyev , Anvar and Чориев, Анвар},
  journal = {Юриспруденция},
  year = {2026},
  volume = {2},
  number = {4},
  pages = {101-108},
  url = {https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/446}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Юриспруденция jurnalidan boshqa maqolalar

Юриспруденция — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Choriyev , Anvar — boshqa maqolalari

Yuridik sohasidagi boshqa maqolalar

Yuridik sohasidagi OAK jurnallari