Sunʼiy intellekt va avtonom transport vositalari: raqamli davrda huquq subyektliligi masalalari

Inoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, Иноятов, Нодирбек

Юриспруденция · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy jamiyatda sunʼiy intellekt tizimlarining va avtonom transport vositalarining huquqiy maqomi masalasi tadqiq etilgan. Maqolada huquqiy subyektliligi tushunchasi va uning tarixiy evolyutsiyasi, sunʼiy intellektning huquqiy maqomiga doir xalqaro tajriba, shuningdek, Oʻzbekiston qonunchiligidagi mavjud normativ-huquqiy hujjatlar, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida” va “Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunlar, shuningdek, avtonom transport vositalari tomonidan yetkazilgan zarar uchun javobgarlik masalalari kompleks oʻrganilgan. Tadqiqot natijasida, sunʼiy intellektga “elektron shaxs” maqomini berish konsepsiyasi muhokama etilib, avtonom transport vositalari uchun maxsus huquqiy rejim yaratish zarurligi asoslab berilgan. Maqolada avtonom transport vositalari bilan bogʻliq huquqbuzarliklar va zarar yetkazish holatlari statistikasi tahlil qilinib, jahonda 45 dan ortiq mamlakatlarning sunʼiy intellekt sohasidagi qonunchilik tajribasi oʻrganilgan. Shuningdek, ishda terminologik nomuvofiqlik, empirik maʼlumotlar yetishmasligi va interdistsiplinar yondashuvning murakkabligi kabi ilmiy muammolar koʻrib chiqilgan. Maqolada texnologik neytrallik, xavfsizlik ustuvorligi va javobgarlik tizimining aniq belgilanishi tamoyillariga asoslangan yondashuv taklif etilgan. Bundan tashqari, “elektron shaxs fondi” konsepsiyasini Oʻzbekiston sharoitiga moslashtirilgan modelda taklif etilgan boʻlib, xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish zarurligi taʼkidlangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarInoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, Иноятов, Нодирбек
JurnalЮриспруденция
NashriyotТошкент давлат юридик университети
ISSN2181-1938
Nashr sanasi2026-01-30
Jild5
Son2
Betlar38-46
TilO‘zbek
Ilmiy sohaYuridik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

artificial intelligence, legal subjectivity, autonomous vehicles, electronic person, civil liability, legal status, digital era, civil law, legal fiction, искусственный интеллект, правосубъектность, автономные транспортные средства, электронная личность, гражданско-правовая ответственность, правовой статус, цифровая эпоха, гражданское право, правовая фикция, sunʼiy intellekt, huquqiy subyektlilik, avtonom transport vositalari, elektron shaxs, fuqarolik-huquqiy javobgarlik, huquqiy status, raqamli davr, fuqarolik huquqi, huquqiy fiksiya

Ilmiy soha

Yuridik

Iqtibos keltirish

APAInoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, & Иноятов, Нодирбек (2026). SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI. Юриспруденция, 5(2), 38-46. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/102
GOST (OAK)Inoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, Иноятов, Нодирбек SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI // Юриспруденция. – 2026. – T. 5, № 2. – B. 38-46.
MLAInoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, and Иноятов, Нодирбек. “SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI.” Юриспруденция, 5(2), 38-46, 2026. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/102
ChicagoInoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, and Иноятов, Нодирбек. “SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI.” Юриспруденция, 5(2), 38-46 (2026). https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/102
HarvardInoyatov, Nodirbek, Inoyatov, Nodirbek, and Иноятов, Нодирбек (2026) ‘SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI’, Юриспруденция, 5(2), 38-46. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/102
BibTeX
@article{inoyatovnodirbek2026,
  title = {SUNʼIY INTELLEKT VA AVTONOM TRANSPORT VOSITALARI: RAQAMLI DAVRDA HUQUQ SUBYEKTLILIGI MASALALARI},
  author = {Inoyatov, Nodirbek and Inoyatov, Nodirbek and Иноятов, Нодирбек},
  journal = {Юриспруденция},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {2},
  pages = {38-46},
  url = {https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/102}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Юриспруденция jurnalidan boshqa maqolalar

Юриспруденция — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Inoyatov, Nodirbek — boshqa maqolalari

Yuridik sohasidagi boshqa maqolalar

Yuridik sohasidagi OAK jurnallari