Kriminologiyа fanining vujudga kelishi, dolzarb vazifalari va rivojlanish istiqbollari

Abdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, Абдурасулова , Кумриниса

Юриспруденция · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada kriminologiyaning fan sifatida vujudga kelishining ijtimoiy zarurati, rivojlanishining istiqbollari va hozirgi kundagi dolzarb vazifalari tahlil qilingan. Kriminologiya o‘z maqsadiga ko‘ra jinoyatchilik, uning sabab va shart-sharoitlari, jinoyatchi shaxsi, jinoyatdan jabrlanuvchi, jinoyatlar profilaktikasining mohiyati, xususiyati va qonuniyatlarini o‘rganish, jinoyatchilikning alohida turlari hamda yo‘nalishlariga kriminologik tavsif berish, jinoyatlar profilaktikasi samaradorligini oshirish choralarini ishlab chiqish hamda huquqbuzarliklar profilaktikasi amaliyotini ilmiy taklif va tavsiyalar bilan ta’minlovchi ijtimoiy-huquqiy fan ekanligi asoslangan. Ushbu fan boshqa huquqiy fanlarga nisbatan “yosh” bo‘lsa-da, ham ijtimoiy, ham huquqiy fanlar bilan aloqadorlikda jinoyatchilikka qarshi kurashish amaliyotini zarur ma’lumotlar bilan ta’minlashda alohida ahamiyat kasb etadi. Kriminologiya fanining mustaqil fan sifatida vujudga kelishi XIX asr o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. Ba’zi tadqiqotchilar kriminologiya fani yuzaga kelishini 1764-yilda italiyalik Chezare Bekkariyaning “Jinoyatlar va jazolar haqida” nomli kitobi nashr etilishi bilan bog‘laydi, biroq kriminologiya atamasini ilk bor 1879-yilda fransiyalik Pol Topinard o‘zining antropologik izlanishlar olib borish jarayonida qo‘llagan. Maqolada kriminologiyaning fan sifatida mavjudligi uch xil yondashuv asosida oʻrganilgan. Shuningdek, kriminologiya fani aniqlash, toʻplash, bashorat qilish va aholini xabardor qilish orqali oʻz vazifalarini bajarishi tahlil qilingan. “Raqamli kriminologiya”, “Jinoyatlarni prognoz qilishda sun’iy intellektning o‘rni”, “Axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarning oldini olishda sun’iy intellektning o‘rni” va “Axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarning oldini olishda sun’iy intellektning o‘rni” kabi mavzularda tadqiqot olib borish zarurligi to‘g‘risida takliflar bildirilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, Абдурасулова , Кумриниса
JurnalЮриспруденция
NashriyotТошкент давлат юридик университети
ISSN2181-1938
Nashr sanasi2026-04-29
Jild4
Son4
Betlar77-88
TilO‘zbek
Ilmiy sohaYuridik
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

criminology, science, crime, offense, crime prevention, collection function, definition function, forecasting function, public information function, криминология, наука, преступность, правонарушение, профилактика правонарушений, функция сбора, функция определения, функция прогнозирования, функция информирования населения, kriminologiya, fan, jinoyatchilik, huquqbuzarlik, huquqbuzarliklarning oldini olish, yig‘ish funksiyasi, ta’riflash funksiyasi, prognoz qilish funksiyasi, aholini xabardor qilish funksiyasi

Ilmiy soha

Yuridik

Iqtibos keltirish

APAAbdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, & Абдурасулова , Кумриниса (2026). KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI. Юриспруденция, 4(4), 77-88. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/634
GOST (OAK)Abdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, Абдурасулова , Кумриниса KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI // Юриспруденция. – 2026. – T. 4, № 4. – B. 77-88.
MLAAbdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, and Абдурасулова , Кумриниса. “KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI.” Юриспруденция, 4(4), 77-88, 2026. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/634
ChicagoAbdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, and Абдурасулова , Кумриниса. “KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI.” Юриспруденция, 4(4), 77-88 (2026). https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/634
HarvardAbdurasulova , Qumrinisa, Abdurasulova , Kumrinisa, and Абдурасулова , Кумриниса (2026) ‘KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI’, Юриспруденция, 4(4), 77-88. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/634
BibTeX
@article{abdurasulovaqumrinisa2026,
  title = {KRIMINOLOGIYА FANINING VUJUDGA KELISHI, DOLZARB VAZIFALARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI},
  author = {Abdurasulova , Qumrinisa and Abdurasulova , Kumrinisa and Абдурасулова , Кумриниса},
  journal = {Юриспруденция},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {4},
  pages = {77-88},
  url = {https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/634}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Юриспруденция jurnalidan boshqa maqolalar

Юриспруденция — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Abdurasulova , Qumrinisa — boshqa maqolalari

Yuridik sohasidagi boshqa maqolalar

Yuridik sohasidagi OAK jurnallari