Ushbu tadqiqotda maishiy chiqindixona atrofida joylashgan tuproqlarda rux, mishyak va kadmiy elementlarining klark konsentratsiyasi (Kk) hamda klark tarqalish koeffitsienti (Kt) o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Zn elementi uchun Kk qiymatlari asosan 1 dan past bo‘lib, tuproqda bu elementning tabiiy fon darajasida ekanligi kuzatildi. As elementi ayrim kesmalarda 1 dan yuqori Kk qiymatini ko‘rsatib, mahalliy ifloslanish manbalarini aks ettiradi. Cd elementi esa eng faol migratsiyaga ega bo‘lib, Kt qiymatining 2 dan 6,5 gacha o‘zgarishi Cd ning tuproq qatlamlari bo‘yicha notekis va harakatchan ekanligini bildiradi. Olingan ma’lumotlar asosida, chiqindixona atrofi tuproqlarida Zn, As va Cd elementlarining konsentratsiyasi tabiiy fon bilan solishtirganda o‘rtacha darajadagi antropogen ta’sir mavjudligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Cd elementining yuqori tarqalish koeffitsienti biologik zanjir (tuproq–o‘simlik–inson) orqali ekologik xavf tug‘dirishi mumkin. Shunday qilib, klark ko‘rsatkichlarining tahlili maishiy chiqindixonalar atrofidagi og‘ir metall ifloslanishining monitoring tizimini shakllantirish va tuproqni rekultivatsiya qilish strategiyasini belgilash uchun ilmiy asos yaratadi.
| Mualliflar | G.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, F.Qurbonov |
|---|---|
| Jurnal | Agroinnovatsiya |
| Nashr sanasi | 2025-11-28 |
| Jild | 1 |
| Betlar | 9-18 |
| Til | Ingliz |
maishiy chiqindixona, og‘ir metallar, tuproq, o‘simlik, tuproq xossalari
Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati o‘rtacha sho‘rlangan taqirsimon tuproqlari sharoitida kvinoa o‘simligini yetishtirishda keng qatorlab ekish sxemasidan foydalanish hamda ekish sxemasining o‘simlikning bo‘y uzunligiga…
Maqolada artishok o‘simligini O‘zbekiston sharoitida introduksiya qilish bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari bayon etilgan. Aniqlanishicha, artishok o‘simliklari o‘sib-rivojlanadi, vegetatsiya davri mobaynida…
Maqolada Surxondaryo viloyatining sug‘oriladigan och tusli bo‘z tuproqlarida takroriy ekin sifatida ekilgan Qumqishloq va Termo makkajo‘xori navlariga biogumus hamda chirigan go‘ngning ta’siri o‘rganildi. Tadqiqot…
Ushbu maqolada mintaqalar iqtisodiy barqarorligini ta’minlashda klaster tizimining o‘rni va samaradorligi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Klasterlashuv mintaqa ichidagi ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish va ijtimoiy…
Maqolada Surxondaryo viloyatinig bir xil tuproq iqlim sharoitida har xil:-20 mart, 30 mart, 10 aprel muddatlarida ekilgan ertapishar kanop 21-42 va 34-1 navlarining o‘sish rivojlanishi va hosil elementlarining…
Мақолада Ўзбекистон жанубида ўрта мевали пуштиранг помидор нав ва дурагайлари селекцияси учун бошланғич манба яратиш бўйича тадқиқотлар…
Қорақалпоғистон Республикасида жойлашган кучсиз шўрланган, суғориладиган ўтлоқи-аллювиал тупроқларда мавсум бошида, суғоришлардан сўнг ва мавсум охирида тупроқларнинг морфологик хусусиятларига боғлиқ ҳолда уларнинг…
Ushbu maqola O‘zbekistonning qurg‘oqchil iqlim sharoitida qovun yetishtirishda suv resurslaridan tejamli foydalanish, samarali sug‘orish usullari va innovatsion texnologiyalarni tadqiq etadi. Qovun…
Ushbu maqolada rediskani biologik tavsiflari, navlari, ekish sxemasi, muddatlari, rediska o‘suv davrida harorat, rediska qisqa soyaga chidamli o‘simlikka bardoshligi, vegetatsiya davri, Rediska yetishtirish uchun uning…
O‘zbekistonda seleksiya sohasi yaxshi rivojlangan bo‘lib, so‘nggi paytlarda meva seleksiyasi bo‘yicha ilmiy izlanishlarni olib olib borishni taqozo etmoqda. Xususan, o‘rik-danak mevali ekin bo‘lib, erta pisharligi…