Maishiy chiqindixona atrofi tuproq va o‘simliklari tarkibida og‘ir metallar miqdorining o‘zgarishi

G.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, F.Qurbonov

Agroinnovatsiya · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda maishiy chiqindixona atrofida joylashgan tuproqlarda rux, mishyak va kadmiy elementlarining klark konsentratsiyasi (Kk) hamda klark tarqalish koeffitsienti (Kt) o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Zn elementi uchun Kk qiymatlari asosan 1 dan past bo‘lib, tuproqda bu elementning tabiiy fon darajasida ekanligi kuzatildi. As elementi ayrim kesmalarda 1 dan yuqori Kk qiymatini ko‘rsatib, mahalliy ifloslanish manbalarini aks ettiradi. Cd elementi esa eng faol migratsiyaga ega bo‘lib, Kt qiymatining 2 dan 6,5 gacha o‘zgarishi Cd ning tuproq qatlamlari bo‘yicha notekis va harakatchan ekanligini bildiradi. Olingan ma’lumotlar asosida, chiqindixona atrofi tuproqlarida Zn, As va Cd elementlarining konsentratsiyasi tabiiy fon bilan solishtirganda o‘rtacha darajadagi antropogen ta’sir mavjudligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Cd elementining yuqori tarqalish koeffitsienti biologik zanjir (tuproq–o‘simlik–inson) orqali ekologik xavf tug‘dirishi mumkin. Shunday qilib, klark ko‘rsatkichlarining tahlili maishiy chiqindixonalar atrofidagi og‘ir metall ifloslanishining monitoring tizimini shakllantirish va tuproqni rekultivatsiya qilish strategiyasini belgilash uchun ilmiy asos yaratadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarG.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, F.Qurbonov
JurnalAgroinnovatsiya
NashriyotТермиз давлат муҳандислик ва агротехнологиялар университети
ISSN3030-3249
Nashr sanasi2025-11-28
Jild1
Betlar9-18
TilO‘zbek
Ilmiy sohaQishloq xo‘jaligi
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

maishiy chiqindixona, og‘ir metallar, tuproq, o‘simlik, tuproq xossalari

Ilmiy soha

Qishloq xo‘jaligi

Iqtibos keltirish

APAG.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, & F.Qurbonov (2025). MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI. Agroinnovatsiya, 1, 9-18. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/163
GOST (OAK)G.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, F.Qurbonov MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI // Agroinnovatsiya. – 2025. – T. 1. – B. 9-18.
MLAG.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, and F.Qurbonov. “MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI.” Agroinnovatsiya, 1, 9-18, 2025. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/163
ChicagoG.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, and F.Qurbonov. “MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI.” Agroinnovatsiya, 1, 9-18 (2025). https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/163
HarvardG.R.Atoyeva, Z.A.Jabbarov, and F.Qurbonov (2025) ‘MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI’, Agroinnovatsiya, 1, 9-18. https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/163
BibTeX
@article{gratoyeva2025,
  title = {MAISHIY CHIQINDIXONA ATROFI TUPROQ VA O‘SIMLIKLARI TARKIBIDA OG‘IR METALLAR MIQDORINING O‘ZGARISHI},
  author = {G.R.Atoyeva and Z.A.Jabbarov and F.Qurbonov},
  journal = {Agroinnovatsiya},
  year = {2025},
  volume = {1},
  pages = {9-18},
  url = {https://agroinnovatsiya.uz/index.php/ag/article/view/163}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Agroinnovatsiya jurnalidan boshqa maqolalar

Agroinnovatsiya — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi boshqa maqolalar

Qishloq xo‘jaligi sohasidagi OAK jurnallari