O‘simliklar dunyosida keng tarqalgan oqsil bo‘lmagan aminokislotalar (NPAA) 20 ta standart oqsil tabiatli aminokislotalardan farqli o‘laroq, azot saqlovchi birikmalarning xilma-xil guruhini tashkil etadi. Ushbu ikkilamchi metabolitlar o‘simliklarning tirik organizmlarda boradigan metabolitik jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi. Insonlar bu moddalarni o‘simlik va hayvon mahsulotlari bilan birgalikda qabul qiladi. Bu birikmalar insonlar uchun zaharli ta’sir ko‘rsatadi, bu esa salbiy sog‘liq oqibatlariga olib keladi. Ushbu zaharli birikmalarning biosintezi, tarqalishi va ta’sir mexanizmlarini tushunish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash juda muhimdir. Mazkur maqola NPAAlar, ularning fitotoksik va zootoksik xususiyatlari hamda qishloq xo‘jaligi va jamoat salomatligi uchun ahamiyati bo‘yicha mavjud bilimlarni umumlashtirgan.
| Mualliflar | Mаtmurаtov B.Y., Madraximova S.D., Istamqulova U.F., Zoirova M.E. |
|---|---|
| Jurnal | Ёш олимлар тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-06-20 |
| Son | 18 |
| Betlar | 190-196 |
| Til | Rus |
oqsil bo‘lmagan aminokislotalar, o‘simlik toksinlari, ikkilamchi metabolitlar, fitotoksiklik, zootoksiklik, oziq-ovqat xavfsizligi, o‘simlik himoyasi, chorva zaharlanishi
В обзорной статье проанализированы современные данные литературы, посвящённые изменениям структурных компонентов лёгких при различных видах патологии. Рассматриваются морфологические особенности поражения бронхиального…
Старение представляет собой многоуровневый биологический процесс, включающий нарушение клеточного метаболизма, накопление повреждений макромолекул и снижение регуляции генов. В статье рассмотрены ключевые молекулярные…
Arterial gipertoniya yurak-qon tomir tizimi kasalliklari orasida yetakchi o‘rin egallab, uning patogenezida endotelial disfunksiya markaziy bo‘g‘in sifatida qaraladi. Ushbu adabiyotlar sharhida so‘nggi yillarda chop…
So‘nggi yillarda semizlik dunyo miqyosida eng keng tarqalgan metabolik buzilishlardan biri bo‘lib, yurak-qon tomir kasalliklari, xususan yurak ishemik kasalligining rivojlanishida asosiy xavf omillaridan biri…
Surunkali stress zamonaviy kardiologik patologiyalar rivojlanishida muhim etiologik omillardan biri bo‘lib, u oksidativ stress mexanizmlari orqali yurak to‘qimalarida chuqur morfofunksional va molekulyar o‘zgarishlarni…
Ushbu maqolada zamonaviy gistologik diagnostikada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni, erishilgan natijalar va sohaning rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida konvolyutsion neyron…
Geriatrik bemorlarda proksimal son suyagi sinishlari zamonaviy travmatologiya va ortopediyaning eng dolzarb muammolaridan biri hisoblanadi. Aholi umr davomiyligining ortishi va osteoporozning keng tarqalishi natijasida…
Operatsiyadan keyingi bo‘lmacha fibrillyatsiyasi (POAF) kardiojarrohlik amaliyotidan so‘ng eng ko‘p uchraydigan aritmik asoratlardan biri bo‘lib, bemorlarning davolanish muddatini uzaytiradi hamda sog‘liqni saqlash…
Классическое изучение анатомии по печатным атласам и кадаверному материалу остается непоколебимой основой медицинского образования. Однако студентам часто бывает сложно визуализировать объемную структуру и топографию…
Ushbu maqolada jigarda detoksikatsiya jarayonlarining biokimyoviy asoslari kompleks tarzda yoritilgan. Tadqiqot davomida mahalliy va xorijiy ilmiy manbalar tahlili asosida jigar tomonidan amalga oshiriladigan…