Bosh miyadagi qon-tomirlarining yorilishi bilan kechuvchi insultlarga gemorragik insult deyiladi. Gemorragik insult kasalligi ishemik insultlarga qaraganda kam uchrashiga qaramasdan, ular sababli nogironlik va o‘lim ko‘rsatkichi ancha yuqori hisoblanadi. Gemorragik insultlar umumiy insultlarning taxminan 13% ini tashkil etadi [8]. AQSH, Birlashgan Qirolliklarda, Avstraliyada bu ko‘rsatkich 8-15% va Koreya va Yaponiyada esa 18-24% ni tashkil etadi. Har yili har 100 000 aholiga o‘rtacha 12-15% gemorragik insult to‘g‘ri keladi. Shuningdek, past va o‘rta past daromadli davlatlar va Osiyo davlatlarida gemorragik insultning uchrash ehtimoli yuqori. Ayniqsa, so‘ngi yillarda kasallikning uchrashi Afrika va Osiyo mamlakatlarida dominantlik qilmoqda va davlat iqtisodiy, ijtimoiy holatini yanada yomonlashishiga, erta o‘limga olib kelmoqda [8,9,10]. Gemorragik insultning eng yomon va erta asoratlaridan biri o‘lim bo‘lib, rivojlangan davlarlarda 25-30%, rivojlanayotgan va past daromadli mamlakatlarda esa 30-48% ga teng. Gemorragik insultning rivojlanishida qon-tomir patologiyalari, serebral amiloid angiopatiya, arterial gipertenziya, gemoreologiyaning buzilishi, turli xil yallig‘lanish kasalliklari, qandli diabet va boshqa xavf omillari katta hissa qo‘shadi [11].
| Mualliflar | Akbaraliyeva S.U., Ataniyazov M.K., Mamanazarov Sh.N., Boboraxmatov X.N. |
|---|---|
| Jurnal | Ёш олимлар тиббиёт журнали |
| Nashr sanasi | 2026-06-20 |
| Son | 18 |
| Betlar | 156-160 |
| Til | Rus |
gemorragik insult, biomarkyorlar, gipertenziya, qandli diabet.
Mazkur ilmiy maqola qandli diabet (QD) bilan og‘rigan bemorlarda ST segmenti ko‘tarilishisiz o‘tkir koronar sindrom (STKOS) kechishining klinik-diagnostik xususiyatlarini Yevropa kardiologlar jamiyati (ESC) ning…
Mazkur ilmiy maqolada buyrak tosh kasalligida ovqatlanish omillarining, xususan oqsilli parhezning kasallik rivojlanishidagi o‘rni ilmiy-tibbiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki…
Ushbu maqolada jigarda detoksikatsiya jarayonlarining biokimyoviy asoslari kompleks tarzda yoritilgan. Tadqiqot davomida mahalliy va xorijiy ilmiy manbalar tahlili asosida jigar tomonidan amalga oshiriladigan…
Ushbu maqolada O‘zbekistonda din va tibbiyot o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tarixiy va zamonaviy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda qadimgi davrlarda tibbiyotning diniy e’tiqodlar bilan chambarchas bog‘liq holda…
Operatsiyadan keyingi bo‘lmacha fibrillyatsiyasi (POAF) kardiojarrohlik amaliyotidan so‘ng eng ko‘p uchraydigan aritmik asoratlardan biri bo‘lib, bemorlarning davolanish muddatini uzaytiradi hamda sog‘liqni saqlash…
Maqolada so‘nggi 5 yil davomida yuzning o‘rta qismidagi travmatik, posttravmatik va involyutsion deformatsiyalarni davolashda trombotsitlarga boy autologik plazma (PRP) qo‘llanilishining zamonaviy yondashuvlari tahlil…
Ushbu maqolada zamonaviy gistologik diagnostikada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni, erishilgan natijalar va sohaning rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida konvolyutsion neyron…
Ushbu maqolada pandemiya va biologik xavflar sharoitida aholini himoya qilishning samarali usullari tahlil qilinadi. Xususan, infeksion kasalliklarning tarqalish mexanizmlari, profilaktika choralarini tashkil etish…
So‘nggi yillarda semizlik dunyo miqyosida eng keng tarqalgan metabolik buzilishlardan biri bo‘lib, yurak-qon tomir kasalliklari, xususan yurak ishemik kasalligining rivojlanishida asosiy xavf omillaridan biri…
Din va sog‘liq shaxslarning eng ko‘p ahamiyat beradigan ikki muhim institutidir. Ushbu ikki institut orasidagi munosabat qadimgi davrlarga borib taqaladi. Qadimgi davrlarda odamlarga din va sog‘liq xizmati bir xil…