GEPATIT B VIRUSI: MIKROBIOLOGIK JIHATLAR, EPIDEMIOLOGIYA, DIAGNOSTIKA, DAVOLASH VA PROFILAKTIKA

Shaynazarov M.F., Jamshidov F.J., Abdullayev U.M.

Ёш олимлар тиббиёт журнали · 2025-yil

Annotatsiya

Gepatit B virusi (HBV) jigarni zararlovchi keng tarqalgan DNK saqlovchi virus bo‘lib, o‘tkir hamda surunkali kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkin. Global darajada WHO 2022-yil maʼlumotlariga ko‘ra taxminan 254 million odam surunkali HBV bilan yashaydi, har yili 1,2 millionga yaqin yangi infeksiya qayd etiladi. HBV natijasida asosan jigar sirrozi va gepatosellulyar karsinoma tufayli taxminan 1,1 million odam hayotdan ko‘z yumadi. Virusning molekulyar tuzilishi (qisman ikki zanjirli, atrofida lipidli HBsAg bilan o‘ralgan DNK genom), genetik diversifikatsiyasi (A–J genotiplari) va replikatsiya mexanizmi (nukleokapsid ichida RNA intermediat orqali reverse transcriptase faoliyati va yadroviy cccDNA rezervuari hosil bo‘lishi) kasallikning klinik bosqichlari, surunkalashuvi, diagnostik yondashuvlar va davolash natijalariga sezilarli taʼsir ko‘rsatadi.Ushbu maqola HBV ning mikrobiologik xususiyatlari, epidemiologik tendensiyalari, perinatal hamda yatrogen yo‘llar orqali tarqalishi, klinik namoyon bo‘lishi va laboratoriya diagnostikasidagi zamonaviy metodlarni (serologik markerlar: HBsAg, anti-HBs, anti-HBc IgM/IgG, HBeAg/anti-HBe; molekulyar testlar: kvantitativ real-time PCR HBV DNA uchun; jigar funksiya testlari va fibrozni baholash usullari: elastografiya/FibroScan va biopsiya) tahlil qiladi. Shuningdek, virusning cccDNA rezervuarining mavjudligi va virion yuzasidagi antigenik mutatsiyalar (S-proteinning variantlari) HBVni butunlay eradikatsiya qilishdagi asosiy mikrobiologik-to‘siqlar sifatida ko‘rib chiqildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarShaynazarov M.F., Jamshidov F.J., Abdullayev U.M.
JurnalЁш олимлар тиббиёт журнали
Nashr sanasi2025-12-13
Son16
Betlar176-180
TilRus

Kalit so‘zlar

Gepatit B, HBV, HBsAg, HBeAg, perinatal transmission, kronik gepatit, tenofovir, vaksinatsiya, molekulyar diagnostika, cirrhosis, hepatotsellulyar karsinoma (HCC)

Ilmiy soha

Ёш олимлар тиббиёт журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Ёш олимлар тиббиёт журнали — barcha maqolalar