Qishloq hududida yashovchi maktabgacha yoshdagi bolalarda stomatologik kasalliklarning tibbiy-ijtimoiy ahvolini baholash va profilaktikasini takomillashtirish

Murtazaev S.S., Afakova M.Sh.

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada qishloq joylarda istiqomat qiluvchi maktabgacha yoshdagi bolalarda uchraydigan asosiy stomatologik kasalliklarning tibbiy-ijtimoiy ko‘rinishlari va ularni oldini olish bo‘yicha chora-tadbirlarni takomillashtirish masalalari yoritiladi. Tadqiqot Buxoro shahridagi maktabgacha ta’lim muassasalari va internatlarda 68 nafar bola ishtirokida o‘tkazildi. So‘rovnoma va klinik stomatologik ko‘riklar asosida bolalarda eng ko‘p tarqalgan kasalliklar, ularga ta’sir qiluvchi omillar hamda mavjud profilaktika choralarining samaradorligi baholandi. Olingan natijalarga ko‘ra, 52,9% bolalarda muntazam tish yuvish odati shakllanmagan, 73,5% bolalar doimiy stomatologik ko‘rikdan o‘tmaydi, 76,5% ishtirokchilarda karies belgilari aniqlandi. Green-Vermillion gigiyena indeksi bo‘yicha 36,7% bolalarda qoniqarsiz og‘iz gigiyenasi qayd etildi. Olingan natijalar ota-onalarning stomatologik savodxonlik darajasi pastligi, gigiyena odatlarining shakllanmaganligi, shirin mahsulotlarni ortiqcha iste’moli va stomatologik xizmatlardan foydalanish imkoniyatining cheklanganligi muammo sifatida ajralib turishini ko‘rsatdi. Munozara qismida kasalliklarning oldini olishda profilaktik dasturlarni kuchaytirish, ota-onalarni gigiyena bo‘yicha maqsadli ta’lim dasturlariga jalb etish va qishloq hududlarida stomatologik xizmatlar tarmog‘ini kengaytirish zarurligi asoslab berilgan. Shuningdek, iqtisodiy tahlil natijalari muntazam stomatologik ko‘riklar va gigiyenik ta’lim yordamida stomatologik kasalliklarni kamaytirish hisobiga davolash xarajatlarini 30–40% gacha qisqartirish mumkinligini ko‘rsatdi. Tadqiqot amaliy jihatdan ahamiyatli bo‘lib, stomatologik kasalliklarni kamaytirishga qaratilgan kompleks yondashuvni ishlab chiqishga asos bo‘ladi hamda qishloq joylarda bolalar salomatligini mustahkamlash va davlat xarajatlarini kamaytirishga xizmat qiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMurtazaev S.S., Afakova M.Sh.
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2026-2027, 2181-4007
Nashr sanasi2025-10-05
Son26
Betlar25-29
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

stomatologik kasalliklar, maktabgacha yosh, qishloq hududi, og‘iz gigiyenasi, stomatologik profilaktika, Green-Vermillion indeksi, iqtisodiy samaradorlik.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAMurtazaev S.S., Afakova M.Sh. (2025). QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (26), 25-29. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2387
GOST (OAK)Murtazaev S.S., Afakova M.Sh. QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2025. – № 26. – B. 25-29.
MLAMurtazaev S.S., Afakova M.Sh. “QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (26), 25-29, 2025. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2387
ChicagoMurtazaev S.S., Afakova M.Sh. “QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (26), 25-29 (2025). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2387
HarvardMurtazaev S.S., Afakova M.Sh (2025) ‘QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (26), 25-29. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2387
BibTeX
@article{murtazaevssafakovamsh2025,
  title = {QISHLOQ HUDUDIDA YASHOVCHI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING TIBBIY-IJTIMOIY AHVOLINI BAHOLASH VA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH},
  author = {Murtazaev S.S., Afakova M.Sh.},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2025},
  number = {26},
  pages = {25-29},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/2387}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari