“MASOIL” TURKUMIGA MANSUB RISOLALARNING SHAKLLANISH OMILLARI

Muhammadjonov, Fathiddin Muhiddin o'g'li

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada islom ilmlarida “masoil” turkumiga mansub risolalarning shakllanish omillari, tarixiy taraqqiyot bosqichlari hamda ilmiy-metodologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda milodiy VIII-X asrlarda fiqh va hadis ilmlarining mustaqil yo‘nalish sifatida shakllanishi natijasida savol-javob metodologiyasiga asoslangan “masoil” janrining vujudga kelishi yoritilgan. Imom Muhammad Shayboniyning “Mabsut”, Ahmad ibn Hanbalga nisbat berilgan “Masoil” asarlari, molikiylikdagi “al-Mudavvana” hamda hadis ilmidagi “sualot” an’analari misolida ushbu janrning ilmiy asoslari ochib berilgan. Shuningdek, “masoil” risolalarining qo‘lyozma xususiyatlari, ularning ijtimoiy-fiqhiy ahamiyati va tarixiy manba sifatidagi o‘rni tahlil etilgan. Maqolada Hakim Termiziy ijodida “masoil” janrining fiqh, aqida va tasavvuf ilmlarini qamrab olgan fanlararo ilmiy model sifatida rivojlangani alohida ta’kidlangan. Tadqiqot natijasida “masoil” turkumidagi risolalar islom tafakkurida savol-javob asosidagi ilmiy an’ananing muhim yozma shakli ekanligi asoslab berilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMuhammadjonov, Fathiddin Muhiddin o'g'li
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-07-02
Jild8
Son5
Betlar1785-1793
TilIngliz
DOI10.70728/a.series.ijt.v08.i05.041

Kalit so‘zlar

“Masoil” turkumi, masoil janri, savol-javob metodologiyasi, fiqh ilmi, hadis ilmi, sualot an’anasi, hadis roviylari, jarh va ta’dil, qo‘lyozmalar tahlili, ilmiy muloqot, islom ilmlari tarixiy taraqqiyoti, diniy-amaliy masalalar, ijtimoiy-fiqhiy manbalar, ilmiy an’ana, Hakim Termiziy, IX-X asr islom tafakkuri.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar