Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida ilm-fanga asoslangan korxonalarni rivojlantirishning iqtisodiy samaradorligi milliy innovatsion tizim, sanoat modernizatsiyasi, texnologik yangilanish, intellektual mulk, startaplar, texnoparklar, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish va xususiy sektorning ilmiy-tadqiqot faoliyatidagi ishtiroki nuqtayi nazaridan tadqiq etiladi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, xomashyo, arzon mehnat va oddiy ishlab chiqarish omillariga tayanadigan iqtisodiy model uzoq muddatda yuqori qo‘shilgan qiymat, eksport raqobatbardoshligi va barqaror bandlikni kafolatlay olmaydi; aksincha, zamonaviy iqtisodiyotda korxonaning iqtisodiy quvvati uning ilmiy bilimni mahsulot, texnologiya, xizmat, patent, dasturiy yechim va boshqaruv innovatsiyasiga aylantira olish qobiliyati bilan belgilanadi. O‘zbekiston sharoitida ilm-fanga asoslangan korxona deganda faqat laboratoriya yoki ilmiy institut yonida faoliyat yurituvchi tashkilot emas, balki ishlab chiqarish jarayonida ilmiy-tadqiqot natijalaridan, tajriba-konstruktorlik ishlanmalaridan, raqamli texnologiyalardan, muhandislik hisob-kitoblaridan, yangi materiallardan, texnologik reglamentlardan, intellektual mulk obyektlaridan va innovatsion boshqaruv mexanizmlaridan muntazam foydalanadigan iqtisodiy subyekt tushuniladi. O‘zbekiston Respublikasining “Innovatsion faoliyat to‘g‘risida”gi qonunida innovatsion faoliyat yangi ishlanmalarni tashkil etish hamda ishlab chiqarish sohasida ularning o‘tkazilishi va amalga oshirilishini ta’minlash bo‘yicha faoliyat sifatida talqin qilinadi, bu esa ilmiy natijani iqtisodiy qiymatga aylantirish jarayonining huquqiy asosini belgilaydi . Maqolada ilm-fanga asoslangan korxonalarning iqtisodiy samaradorligi ishlab chiqarish tannarxining kamayishi, mehnat unumdorligining ortishi, import o‘rnini bosish, eksport salohiyatining kengayishi, yangi ish o‘rinlari yaratilishi, texnologik mustaqillikning kuchayishi, korxona daromadining diversifikatsiyalanishi va hududiy innovatsion faollikning oshishi orqali baholanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston iqtisodiyotining kelgusi bosqichida ilm-fanga asoslangan korxonalarni rivojlantirish alohida tarmoq siyosati emas, balki sanoat, ta’lim, ilm-fan, investitsiya, eksport, bandlik va raqamli transformatsiyani birlashtiruvchi kompleks iqtisodiy mexanizm sifatida qaralishi zarur. Aks holda, ilmiy ishlanmalar amaliyotga joriy qilinmasdan qoladi, korxonalar esa past texnologiyali ishlab chiqarish siklida cheklanib qoladi.
| Mualliflar | Tojimamatov, Toxirbek To'xtamaxammat o'g'li |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-02 |
| Jild | 8 |
| Son | 5 |
| Betlar | 1542-1551 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.ijt.v08.i05.004 |
DOI: 10.70728/a.series.ijt.v08.i05.004 · Maqolaning asl sahifasi
Ilm-fanga asoslangan korxona, innovatsion iqtisodiyot, iqtisodiy samaradorlik, ilmiy-tadqiqot ishlari, tijoratlashtirish, texnopark, startap, intellektual mulk, yuqori qo‘shilgan qiymat, sanoat modernizatsiyasi, O‘zbekiston iqtisodiyoti, innovatsion infratuzilma.
Mazkur maqolada O‘zbekistonning janubiy hududi sanalgan Surxondaryo viloyatidagi moddiy va ma’naviy meros yodgorliklari tadqiq etilgan. Maqolada hududdagi 16 ta asosiy ziyoratgoh va muqaddas qadamjolar ro‘yxati…
Ushbu maqolada 1453-yilda Usmonli turklari tomonidan Konstantinopolning zabt etilishi va bu tarixiy voqeaning jahon geosiyosatiga ko'rsatgan ulkan ta'siri tahlil qilinadi. Maqolada Konstantinopolning qulashi natijasida…
Мазкур мақолада фиҳристлардан фойдаланиш орқали илмий-амалий фаолиятни ташкил этиш ва амалга ошириш имкониятлари таҳлил қилинган. Анъанавий ва электрон фиҳристларнинг илмий ахборотларни излаш, тизимлаштириш ҳамда…
The article examines the Aksu battle, an important event in the history of Fergana, based on historical sources and literature. The political events in pre-war Fergana are reflected in the conflict between the interests…
В данной статье рассматривается «уникальность» экономической и социальной политики «нового режима» в Ферганской долине в 1918-1924 годах и её различные проявления, возникновение искусственных барьеров, страдания…
Ushbu maqolada XX asrning 50-yillari birinchi yarmida O‘zbekistonda oliy pedagogik ta’lim tizimini rivojlantirish, o‘qituvchilar institutlarini qayta tashkil etish va pedagogika institutlari tarmog‘ini kengaytirish…
Ushbu maqola XVI–XVII asrlarda Markaziy Osiyo xonliklari (Buxoro va Xiva) diplomatiyasining huquqiy, institutsional va geosiyosiy xususiyatlarini tadqiq etadi. Tarixshunoslikda chuqur ildiz otgan "mintaqaviy…
Ushbu maqolada ekoturizmni rivojlantirishning shaxs ekologik madaniyati tarkibiy qismlari — kognitiv, aksiologik, faoliyatli va hissiy-irodaviy komponentlarning transformatsiyasiga ta’siri tahlil qilinadi. Muallif…
Ushbu maqolada hunarmandchilikda yog‘ochdan buyumlar tayyorlash, jumladan, javon, sandiq, xontaxta, har xil qutilar, kursilar, beshik, charx, o‘qlov, keli, juva, chekich, yog‘och kosa, aravalar yasalishi bilan bog‘liq…
Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumanida joylashgan “Avtomobilchi” fermer xo‘jaligi sug‘oriladigan yerlarining ekologik-meliorativ holati, sho‘rlanish darajasi hamda sho‘rlanishning yer toifalari bo‘yicha…