Olingan natijalar eksperimental ravishda qo‘zg‘atilgan qandli diabet bilan kasallangan onalardan tug‘ilgan bolalarda ichak morfologiyasida sezilarli o‘zgarishlar mavjudligini ko‘rsatadi. Bu o‘zgarishlarga shilliq qavat va mushak qavatlari qalinligining pasayishi, kriptlar balandligining pasayishi, epiteliy hujayralari sonining kamayishi, qon tomirlari va limfa tugunlari zichligining pasayishi kiradi. Ichak devorining shilliq va mushak qatlamlari qalinligining pasayishi onaning giperglikemiyasi ta'sirida gistogenezning buzilishi bilan bog‘liq. Kriptlarning balandligi va ularning sonining kamayishi epiteliyani qayta tiklash jarayonlarida buzilishdan dalolat beradi. Bu hujayralarning proliferativ faolligining pasayishiga, ichakning so‘rilish qobiliyatining pasayishiga va yallig‘lanish jarayonlarining rivojlanish xavfini oshirishga olib kelishi mumkin. Hujayralar sonining kamayishi shilliq qavatning sekretor funktsiyasi buzilganligini ko‘rsatadi. Epiteliya hujayralari shilliq qavatni himoya qilishda asosiy rol o‘ynaydi va ularning kamayishi ichak to‘sig‘ining o‘tkazuvchanligini oshirishga olib kelishi mumkin. Submukozadagi qon tomirlari va limfoid tugunlari zichligining pasayishi ingichka ichakning qon ta'minoti va immun funktsiyasining buzilishini ko‘rsatadi. Bu giperglikemiya ta'sirida buzilgan angiogenez va limfopoez bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Giperglikemiya kollagen va elastin kabi strukturaviy oqsillar sintezining buzilishiga olib keladi, bu esa to‘qimalarning mustahkamligi va elastikligining pasayishiga, shuningdek DNK metilatsiyasining o‘zgarishiga olib keladi, bu esa gistogenez va hujayra differentsiatsiyasini tartibga soluvchi genlar ekspressiyasining buzilishiga olib keladi.
| Mualliflar | Rasbergenov A.A., Adilbekova D.B., Toshpo‘latov S.S., Ahrorov A.А. |
|---|---|
| Jurnal | Гуманитар ва табиий фанлар журнали |
| Nashr sanasi | 2025-06-10 |
| Son | 22 |
| Betlar | 82-86 |
| Til | Rus |
qandli diabet, ingichka ichak, postnatal ontogenez, morfologiya
So‘nggi o‘n yilliklarda jahon miqyosida jigar kasalliklari uchrashi sezilarli darajada o‘sish moyilligiga ega bo‘lmoqda. Jigar patologiyalari ko‘p holatlarda noqulay ekologik sharoitlar ta’sirida rivojlanadi va ko‘p…
Ushbu maqolada bugungi kunda tobora rivojlanib borayotgan kasalliklardan biri bo‘lgan, umumiy nafas a’zolariga tegishli kasallik va uning kelib chiqishi, mintaqaviy hamda jahonda tarqalish hususiyatlari, hamda turli xil…
Odam papillomavirusi(HPV) hozirda eng keng tarqalgan jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiya boʻlib u keltirib chiqaradigan kasalliklar ichidan bachadon boʻyni saratoni 1-oʻrinda turadi. Olimlar ushbu virus xavfini…
Ushbu maqolada insoniyat salomatligi uchun global xavf sifatida tan olingan OIV (inson immunitet tanqisligi virusi) va OITS (orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi) bilan bog‘liq ilmiy, tibbiy va ijtimoiy jihatlar…
Ushbu ilmiy maqolada yuqumli bo‘lmagan kasalliklarning asosiy xavf omillari, ayniqsa 20 dan 45 yoshgacha bo‘lgan ayollar va erkaklar o‘rtasidagi profilaktika choralari batafsil tahlil qilinadi. Maqolada yuqumli…
Miya o‘smalarining uchrashishi va taqsimoti jins va yoshga qarab farq qilishi mumkin, bu esa ushbu omillarni chuqur o‘rganish zaruratini ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqotda jins va turli yosh guruhlari bo‘yicha miya…
Bugungi kunda eng dolzarb kasalliklardan biri appenditsit hisoblanadi. Ushbu maqolamizda soʻngi 10 yillik tadqiqotlarga asoslangan holda oʻtkir appenditsitga sabab boʻluvchi omillar koʻrib chiqilgan. Jumladan…
Ushbu maqola tajribaviy metabolik sindromda tuxumdonning morfologik va morfometrik o‘zgarishlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Yuqori kaloriyali ovqatlanish metabolik sindromning asosiy sabablaridan biri bo‘lib…
Ushbu maqolada degenerativ-distrofik kasalliklar, xususan bo‘yin umurtqa pog‘onasi osteoxondrozi va spondilozida vertebrobazilyar soha qon aylanishining buzilishi (vertebrobazilyar yetishmovchilik) muammosi yoritilgan…
При выраженных деструктивных изменениях в базальной мембране клубочков почек увеличивается экскреция с мочой иммуноглобулинов - G и А. Нами проведено исследование количественного содержания сывороточных иммуноглобулинов…