Ushbu tadqiqot Qoraqalpog‘iston Respublikasining tabiiy va antropogen hududlarida tarqalgan koksinellidlar (Coleoptera, Coccinellidae)ning tur tarkibi, ekologik xususiyatlari va amaliy ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida cho‘l, tugay, agrotsenoz va urbanizatsiyalashgan hududlarda uchraydigan koksinellid turlari aniqlanib, ularning tarqalishi hamda ekologik moslashuv darajasi tahlil qilindi. Koksinellidlar qishloq xo‘jaligi ekinlariga zarar yetkazuvchi shiralar, tripslar, oqkanotlar va boshqa mayda zararkunandalarni tabiiy ravishda kamaytiruvchi foydali entomofauna vakillari hisoblanadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ayrim turlar ma’lum biotoplarga yuqori darajada moslashgan bo‘lib, antropogen omillar ularning soni va tarqalishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, agrotsenozlarda uchraydigan dominant turlar biologik kurash tizimida muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. Shuningdek, hududdagi ekologik sharoitlarning o‘zgarishi koksinellidlar bioxilma-xilligiga ta’sir qilishi qayd etildi. Olingan natijalar entomofaunani monitoring qilish, biologik himoya choralarini takomillashtirish va ekologik muvozanatni saqlash uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari hudud bioxilma-xilligini saqlash, foydali hasharotlarni muhofaza qilish hamda ekologik barqaror agroekotizimlarni shakllantirishda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Aytmuratova, Malika Rasbergen qızı |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-02 |
| Jild | 8 |
| Son | 5 |
| Betlar | 308-317 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.tab.v08.i05.043 |
DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.043 · Maqolaning asl sahifasi
koksinellidlar, Coleoptera, Coccinellidae, bioxilma-xillik, agrotsenoz, antropogen hudud, tabiiy hudud, bioekologiya, entomofauna, biologik kurash
В данной статье представлены результаты исследования механизмов реакции синтеза нафтилкарбоновых кислот на основе квантово-химических методов. Результаты расчетов играют важную роль в определении основных факторов…
Baliqlarni parazitologik tekshirish ishlari 2024-yildan 2026-yilgacha bo‘lgan davr mobaynida olib borildi. Ushbu tadqiqot uchun Qo‘rg‘ontepa suv ombori, Isfayramsoy daryosi, Karkidon suv ombori, Markaziy Farg‘ona suv…
2-(3-okso-2H-benzo[1,4]tiazin-2-il) sirka kislotasining metil efirining farmakologik xususiyatlari, toksiklik darajasi hamda ADMET parametrlarini baholash maqsadida PASS Online dasturi va unga integratsiyalashgan…
Ushbu maqola Tribulus terrestris L. (temirtikan) va Glycyrrhiza glabra L. (qizilmiya) o‘simliklarining kimyoviy tarkibi, biologik faollik xususiyatlari va kombinatsion qo‘llanilishi bo'yicha jahon va o‘zbek olimlari…
Dorivor o'simliklar ichida yashovchi endofit mikroorganizmlar turli farmatsevtik ilovalar uchun yangi bioaktiv birikmalarning istiqbolli manbai hisoblanadi. Markaziy Osiyo, noyob floraga boy mintaqa bo'lib, bunday…
Mazkur tadqiqotda kuzgi bug‘doyning Antonina, Yaksart, Moskvich va Ilg‘or navlarida qishlov davrida tuplanish tugunida monosaxaridlar, disaxaridlar hamda umumiy qand miqdorining dinamikasi o‘rganildi. Tadqiqotda NPK-fon…
Tadqiqotda makroelementlarning tuproqdan o‘simlikka va o‘simlik orqali kalamush jigari to‘qimasiga o‘tishi o‘rganildi. Namunalar zamonaviy analitik usullar yordamida tahlil qilinib, o‘tish va bioakkumulyatsiya…
Mazkur maqolada Aspergillus avlodiga mansub zamburug‘larni ajratib olish, laboratoriya sharoitida o‘stirish, identifikatsiya qilish hamda ularning klinik va epidemiologik ahamiyati yoritilgan. Aspergillus turlari…
Ushbu maqola neftning og‘ir qoldiqlari (mazut, gudron, vakum qoldig‘i) ni qayta ishlash va qayta tiklash bo‘yicha so‘nggi o‘n yilliklar davomida olib borilgan xalqaro va o‘zbek olimlari tadqiqotlarining tizimli…
Polietilen tereftalat (PET) plastiklarining atrof-muhitda uzoq muddat parchalanmasdan saqlanib qolishi global ekologik muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu muammoni biologik yo‘l bilan bartaraf etishda PETaza fermenti…