“As-mir” oziq-ovqat qoshilmasining o‘tkir zaharliligi hamda yallig‘lanishga ta’siri aniqlash

Bokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, Mamatova, Irodakhon Yusupovna

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu tadqiqotda xalq tabobatida keng qo‘llaniladigan qizil karam (Brassica oleracea var. capitata f. rubra) yer ustki qismi va yerqalampir (Armoracia rusticana) ildizining 3:1 nisbatdagi aralashmasidan olingan etanolli ekstrakt (AS-MIR) ning o‘tkir zaharliligi va yallig‘lanishga qarshi (anti-ekssudativ) faolligi laboratoriya hayvonlarida o‘rganildi. O‘tkir zaharlilik testi OECD (2001) xalqaro ko‘rsatmalari asosida oq sichqonlarda 5000 mg/kg dozada o‘tkazildi va moddaning o‘rtacha o‘lim dozasi LD50> 5000 mg/kg ekanligi, ya’ni VI sinf (nisbatan zararsiz) birikmalarga mansubligi aniqlandi. Yallig‘lanishga qarshi faollik kalamushlarda "karaginin modeli" yordamida AS-MIR ning 25, 50 va 75 mg/kg dozalarida hamda qiyosiy preparat Laksidol (10 mg/kg) ishtirokida baholandi. Natijalarga ko‘ra, AS-MIR ning 25 mg/kg dozasi karaginin yuborilgandan keyin 3-soatda eng yuqori anti-ekssudativ faollik (58,2%) ko‘rsatdi va samaradorlik jihatidan Laksidol preparati bilan statistik jihatdan deyarli teng qiymatni namoyon etdi. Bundan tashqari, fitokimyoviy tahlillar o‘simliklar tarkibidagi sulforafan, indol-3-karbinol va glyukozinolatlar kompleksi yallig‘lanish o‘choqlarini so‘ndirish bilan bir qatorda, moyak bezi saratoni kabi onkologik kasalliklarda o‘sma hujayralarining proliferatsiyasini tormozlash va detoksifikatsiya jarayonlarini faollashtirishda yuqori istiqbolga ega ekanligini ko‘rsatadi

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, Mamatova, Irodakhon Yusupovna
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-07-02
Jild8
Son5
Betlar111-119
TilO‘zbek
DOI10.70728/a.series.tab.v08.i05.017
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.017 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Qizil karam, yerqalampir, AS-MIR ekstrakti, o‘tkir zaharlilik, LD50, karaginin modeli, yallig‘lanishga qarshi faollik, anti-ekssudativ effekt, Laksidol, sulforafan, moyak bezi saratoni, onkoproteksiya.

Iqtibos keltirish

APABokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, & Mamatova, Irodakhon Yusupovna (2026). “AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 111-119. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.017
GOST (OAK)Bokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li va b. “AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 5. – B. 111-119. – DOI: 10.70728/a.series.tab.v08.i05.017.
MLABokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, and Mamatova, Irodakhon Yusupovna. ““AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 111-119, 2026. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.017
ChicagoBokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, and Mamatova, Irodakhon Yusupovna. ““AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 111-119 (2026). https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.017
HarvardBokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li, Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich, Xo'jayev, Vahobjon Umarovich, and Mamatova, Irodakhon Yusupovna (2026) ‘“AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(5), 111-119. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.017
BibTeX
@article{bokiyevmirzoxidbekmuzafarjonogli2026,
  title = {“AS-MIR” OZIQ-OVQAT QOSHILMASINING O‘TKIR ZAHARLILIGI HAMDA YALLIG‘LANISHGA TA’SIRI ANIQLASH},
  author = {Bokiyev, Mirzoxidbek Muzafarjon o'g'li and Asqarov, Ibrohimjon Rahmonovich and Xo'jayev, Vahobjon Umarovich and Mamatova, Irodakhon Yusupovna},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {5},
  pages = {111-119},
  doi = {10.70728/a.series.tab.v08.i05.017},
  url = {https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i05.017}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi