Азот диоксидидан келиб чиққан ўпка фиброзининг қизилўнгач деворидаги морфологик ўзгаришларни мувофиқлаштириш

Тешаев , Шуҳрат Жумаевич, Барноев , Рустам Истамович

Гуманитар ва табиий фанлар журнали · 2024-yil

Annotatsiya

Сўнгги йилларда азот диоксиди (НО2) туфайли келиб чиққан ўпка фибрози, унинг нафас олиш соғлиғига зарарли таъсири туфайли тобора ортиб бораётган ташвишга айланди. Бироқ, унинг бошқа органларга, масалан, қизилўнгач деворларига таъсири қўшимча ўрганишни талаб қилади [5,8,11,12,16]. Тадқиқотлар шуни кўрсатдики, азот диоксиди таъсири ўпкада оксидловчи стресс ва яллиғланишга олиб келиши мумкин, бу эса ўпка фиброзининг ривожланишига олиб келади. Бу ҳолат коллаген ва бошқа ҳужайрадан ташқари матритса таркибий қисмларининг ортиқча чўкиши билан тавсифланади, натижада ўпка тўқималарининг қалинлашиши ва сиқилиши кузатилади [3,9,10,15,16]. Ўпкага яқин жойлашган қизилўнгач, ўпка фибрози билан боғлиқ яллиғланиш жараёнларидан таъсирланиши мумкин. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, азот диоксиди таъсиридан келиб чиққан сурункали яллиғланиш ўпкадан ташқарига тарқалиши ва қизилўнгачнинг шиллиқ қаватига ҳам таъсир қилиши мумкин [2]. Қизилўнгач деворининг морфологик параметрлари, шу жумладан қалинлиги, эластиклиги ва силлиқ мушаклари функтсияси, азот диоксиди таъсири остида ўпка фиброзиси бўлган одамларда ўзгариши мумкин. Ушбу ўзгаришлар қизилўнгач дисфунктсиясига олиб келиши мумкин, масалан, перисталтиканинг бузилиши ва пастки қизилўнгач сфинктери тонусининг пасайиши, дисфагия ва гастроэзофагиал рефлюкс касаллиги (ГЭРД) каби белгиларга олиб келади [1,4,6,7]. Ушбу морфологик анормалликларни тузатиш ва қизилўнгач функциясини яхшилаш учун турли хил даволаш усулларини кўриб чиқиш мумкин. Бу диетани ўзгартириш ва вазнни назорат қилиш каби турмуш тарзи ўзгаришларини, шунингдек, ГЭРД белгиларини енгиллаштирадиган дори-дармонларни ўз ичига олиши мумкин. Оғир ҳолатларда фундопликатсия ёки қизилўнгачнинг кенгайиши каби жарроҳлик аралашувлар талаб қилиниши мумкин [3,11,13]. Азот диоксиди таъсир қилган ўпка фиброзининг қизилўнгач деворининг морфологик параметрларига таъсири янги тадқиқот соҳаси ҳисобланади. Ушбу муносабатларни тушуниш қизилўнгач анормалликларини тузатиш ва ўпка фиброзили одамларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш учун мақсадли тадбирларни ишлаб чиқишга ёрдам беради [14,16].

Maqola ma’lumotlari
MualliflarТешаев , Шуҳрат Жумаевич, Барноев , Рустам Истамович
JurnalГуманитар ва табиий фанлар журнали
NashriyotEMU University
ISSN2026-2027, 2181-4007
Nashr sanasi2024-04-10
Son8
Betlar189-196
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTibbiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

фиброз, сабаблар, патоморфология, ўпка, кизил унгач.

Ilmiy soha

Tibbiyot

Iqtibos keltirish

APAТешаев , Шуҳрат Жумаевич, & Барноев , Рустам Истамович (2024). АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ. Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (8), 189-196. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/472
GOST (OAK)Тешаев , Шуҳрат Жумаевич, Барноев , Рустам Истамович АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ // Гуманитар ва табиий фанлар журнали. – 2024. – № 8. – B. 189-196.
MLAТешаев , Шуҳрат Жумаевич, and Барноев , Рустам Истамович. “АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (8), 189-196, 2024. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/472
ChicagoТешаев , Шуҳрат Жумаевич, and Барноев , Рустам Истамович. “АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ.” Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (8), 189-196 (2024). https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/472
HarvardТешаев , Шуҳрат Жумаевич, and Барноев , Рустам Истамович (2024) ‘АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ’, Гуманитар ва табиий фанлар журнали, (8), 189-196. https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/472
BibTeX
@article{article2024,
  title = {АЗОТ ДИОКСИДИДАН КЕЛИБ ЧИҚҚАН ЎПКА ФИБРОЗИНИНГ ҚИЗИЛЎНГАЧ ДЕВОРИДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРНИ МУВОФИҚЛАШТИРИШ},
  author = {Тешаев , Шуҳрат Жумаевич and Барноев , Рустам Истамович},
  journal = {Гуманитар ва табиий фанлар журнали},
  year = {2024},
  number = {8},
  pages = {189-196},
  url = {https://journals.tnmu.uz/index.php/gtfj/article/view/472}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Гуманитар ва табиий фанлар журнали jurnalidan boshqa maqolalar

Гуманитар ва табиий фанлар журнали — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi

Tibbiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Tibbiyot sohasidagi OAK jurnallari