Ushbu tadqiqot yosh auditoriyaga mo‘ljallangan ilmiy-ommabop matnlarda sun’iy intellekt asosidagi tarjima tizimlarining semantik adekvatligini o‘rganadi. Google Translate, DeepL, ChatGPT va Manus AI tomonidan amalga oshirilgan tarjimalar ma’no aniqligi, terminologik to‘g‘rilik, kontekstga moslik va matn to‘liqligi mezonlari asosida qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda ilmiy matnlarga xos murakkab terminlar va sintaktik tuzilmalarni tarjima qilishdagi farqlar alohida e’tiborga olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tizimlar umumiy ma’noni yetkazishda samarali bo‘lsa-da, semantik aniqlik va terminologik izchillik darajasida sezilarli farqlar mavjud. Xususan, DeepL eng yuqori natijani ko‘rsatgan bo‘lsa, ChatGPT va Manus AI ayrim hollarda ma’lumotni soddalashtirish yoki yo‘qotish holatlarini namoyon qildi. Tadqiqot yakunida AI tarjimalarining imkoniyatlari bilan birga, ilmiy matnlarda inson tahririning zarurligi ta’kidlanadi..
| Mualliflar | Zokirjonova, Madina Iqboljon qizi |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-06-05 |
| Jild | 8 |
| Son | 04 |
| Betlar | 995-1002 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/b.series.v08.i04.142 |
DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.142 · Maqolaning asl sahifasi
AI asosidagi tarjima, semantik adekvatlik, ilmiy-ommabop matnlar, yosh auditoriya, ilmiy terminologiya, semantik tahlil, tarjima sifati, neyron tarjima tizimlari ПРОБЛЕМА СЕМАНТИЧЕСКОЙ АДЕКВАТНОСТИ В НАУЧНО- ПОПУЛЯРНЫХ ТЕКСТАХ ДЛЯ МОЛОДОЙ АУДИТОРИИ: СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ПЕРЕВОДОВ GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT И MANUS AI
This study investigates the hierarchical structure of text from sentence to discourse level, emphasizing the interaction between syntactic and semantic components. Drawing on text linguistics and discourse analysis, the…
Ushbu maqola zamonaviy oʻzbek hikoyachiligida poetik tafakkur va badiiy ifoda yoʻsinidagi evrilishlarni chuqur tahlil qiladi. Nazar Eshonqulning “Bepoyon Osmon” hikoyasi misolida hikoyadagi badiiy obrazlar, qahramonlar…
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida vaqtni bildiruvchi leksik va frazeologik birliklarning semantik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida vaqt kategoriyasining lingvistik tabiati…
Mazkur maqolada O‘tkir Hoshimovning “Xayollarga bo‘laman tutqun” va “Oq bulut, oppoq bulut” hikoyalarida qo‘llangan antroponimlarning pragmatik hamda funksional-semantik xususiyatlari o‘rganiladi. Xususan…
This article examines gender representation in international media discourse through a comparative analysis of CNN and Al Jazeera English coverage of the Israel–Palestine war after 7 October 2023. It asks how women and…
This article examines the representation of the convict experience in colonial Australian literature, focusing on how early narratives portrayed punishment, survival, identity, and transformation within the penal…
Maqolada tasavvuf falsafasida “ishq” tushunchasining mohiyati va mazmuni keng yoritiladi. So‘fiylik ta’limotida ishq nafaqat Allohga bo‘lgan muhabbatning yuksak ifodasi, balki ma’rifat sari eltuvchi, ruhiy poklanish va…
Mazkur maqolada sinonim so‘zlarning matn tarkibiy qismlarini bog‘lashdagi ahamiyati keng ko‘lamda tahlil qilingan. Sinonimlarning takrordan qochish vositasi, jumlalar o‘rtasidagi sintaktik, semantik va stilistik…
Ushbu maqolada qadimgi turkiy lug‘atdagi sof turkiy soʻzlarning izohlanish yoʻllari ya’ni soʻzlarning muqobillar va sinonimlar yordamida izohlanishi haqida ma’lumotlar keltiriladi. Lug‘atdagi misollar yordamida…
Ushbu maqolada me’roj hodisasining tarixiy ildizlari, tasavvufiy talqini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot ishida me’roj voqeasi nafaqat ilohiy-tarixiy hodisa sifatida, balki Ahmad Yassaviy tafakkurida va…