Yosh auditoriyaga mo‘ljallangan ilmiy-ommabop matnlarda semantik adekvatlik masalasi: google translate, deepl, chatgpt va manus AI tarjimalarining qiyosiy tahlili

Zokirjonova, Madina Iqboljon qizi

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Ushbu tadqiqot yosh auditoriyaga mo‘ljallangan ilmiy-ommabop matnlarda sun’iy intellekt asosidagi tarjima tizimlarining semantik adekvatligini o‘rganadi. Google Translate, DeepL, ChatGPT va Manus AI tomonidan amalga oshirilgan tarjimalar ma’no aniqligi, terminologik to‘g‘rilik, kontekstga moslik va matn to‘liqligi mezonlari asosida qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqotda ilmiy matnlarga xos murakkab terminlar va sintaktik tuzilmalarni tarjima qilishdagi farqlar alohida e’tiborga olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tizimlar umumiy ma’noni yetkazishda samarali bo‘lsa-da, semantik aniqlik va terminologik izchillik darajasida sezilarli farqlar mavjud. Xususan, DeepL eng yuqori natijani ko‘rsatgan bo‘lsa, ChatGPT va Manus AI ayrim hollarda ma’lumotni soddalashtirish yoki yo‘qotish holatlarini namoyon qildi. Tadqiqot yakunida AI tarjimalarining imkoniyatlari bilan birga, ilmiy matnlarda inson tahririning zarurligi ta’kidlanadi..

Maqola ma’lumotlari
MualliflarZokirjonova, Madina Iqboljon qizi
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-06-05
Jild8
Son04
Betlar995-1002
TilO‘zbek
DOI10.70728/b.series.v08.i04.142
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.142 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

AI asosidagi tarjima, semantik adekvatlik, ilmiy-ommabop matnlar, yosh auditoriya, ilmiy terminologiya, semantik tahlil, tarjima sifati, neyron tarjima tizimlari ПРОБЛЕМА СЕМАНТИЧЕСКОЙ АДЕКВАТНОСТИ В НАУЧНО- ПОПУЛЯРНЫХ ТЕКСТАХ ДЛЯ МОЛОДОЙ АУДИТОРИИ: СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ПЕРЕВОДОВ GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT И MANUS AI

Iqtibos keltirish

APAZokirjonova, Madina Iqboljon qizi (2026). YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 995-1002. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.142
GOST (OAK)Zokirjonova, Madina Iqboljon qizi YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 04. – B. 995-1002. – DOI: 10.70728/b.series.v08.i04.142.
MLAZokirjonova, Madina Iqboljon qizi. “YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 995-1002, 2026. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.142
ChicagoZokirjonova, Madina Iqboljon qizi. “YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 995-1002 (2026). https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.142
HarvardZokirjonova, Madina Iqboljon qizi (2026) ‘YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(04), 995-1002. https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.142
BibTeX
@article{zokirjonovamadinaiqboljonqizi2026,
  title = {YOSH AUDITORIYAGA MO‘LJALLANGAN ILMIY-OMMABOP MATNLARDA SEMANTIK ADEKVATLIK MASALASI: GOOGLE TRANSLATE, DEEPL, CHATGPT VA MANUS AI TARJIMALARINING QIYOSIY TAHLILI},
  author = {Zokirjonova, Madina Iqboljon qizi},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {04},
  pages = {995-1002},
  doi = {10.70728/b.series.v08.i04.142},
  url = {https://doi.org/10.70728/b.series.v08.i04.142}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi