Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri

Xalikulov, Utkir, Khalikulov, Utkir

ТАЙИ хабарномаси · 2025-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada issiq briketlangan temirning (IBT) elektr yoyli po'lat eritish pechlarida (EYPE) po'lat eritish jarayoniga ta’siri har tomonlama o‘rganilgan. Asosiy e’tibor energiya-texnologik parametrlardagi o‘zgarishlar, shlak hosil bo‘lish jarayoni, metall shixta eritish mexanizmlari va IBT ulushi oshgan sharoitda hosil bo‘ladigan yarim mahsulot tarkibini tahlil qilishga qaratilgan.Aniqlanishicha, IBT ishlatilganda elektr energiyasining o‘ziga xos sarfi ortadi, shlak miqdori va metall–shlak tizimining oksidlanish darajasi oshadi. Shu bilan birga, metaldagi uglerod miqdori kamayadi. IBT ulushi 25–30% dan oshganda, porsiyali yuklash sharoitida qattiq erimaydigan shlako-metall konglomeratlar hosil bo‘lish ehtimoli ortadi, bu esa pechning ichki qoplamasiga zarar yetkazishi mumkin.Fosforning taqsimlanish koeffitsientlari hisobi va muvozanat darajasi bahosini hisobga olgan holda fosforni yo‘qotish jarayonining termodinamik tahlili o‘tkazilgan. IBT ishlatilganda po‘lat tarkibida zararli aralashmalar (fosfor, oltingugurt, azot, mis, nikel, xrom, qalay) kamayishi aniqlangan. Bunga IBT xomashyosining yuqori tozaligi va shlaklarning kuchli oksidlanishi sabab bo‘lgan.Bundan tashqari, shixtaning turli kombinatsiyalarida yarim mahsulot tarkibidagi mis miqdorini taxmin qilish usuli ishlab chiqilgan. Bunda normal taqsimot funksiyalari va regressiya tahlili qo‘llanilgan. Shuningdek, qimmatbaho metall qirindilari va qayta ishlangan cho‘yan o‘rniga IBT dan foydalanishning texnik-iqtisodiy bahosi berilgan. To‘g‘ri yuklash va shlak rejimini nazorat qilish orqali IBT ishlatish iqtisodiy jihatdan samarali va texnologik nuqtai nazardan maqbul yechim bo‘lishi mumkinligi isbotlangan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXalikulov, Utkir, Khalikulov, Utkir
JurnalТАЙИ хабарномаси
NashriyotТошкент автомобиль йўлларини лойиҳалаш, қуриш ва эксплуатацияси институти
ISSN2181-2438, 3060-5164
Nashr sanasi2025-11-21
Jild2
Son1
Betlar237-240
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
DOI10.56143/2181-2438-2025-1-232-236
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.56143/2181-2438-2025-1-232-236 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Hot briquetted iron (HBI), electric arc steel smelting furnace (EASSF), dephosphorylation, slag formation, energy consumption, metal slag, oxidation level, slag-metal conglomerates, thermodynamic analysis, economic efficiency, precious metal mixture, shingle regime, phosphorus distribution, normal distribution, regression analysis, Issiq briketlangan temir (IBT), elektr yoyli po‘lat eritish pechi (EYPE), defosforlanish, shlak hosil bo‘lish, energiya sarfi, metall shixta, oksidlanish darajasi, shlak-metall konglomeratlari, termodinamik tahlil, iqtisodiy samaradorlik, qimmatbaho metallar aralashmasi, shixtalash rejimi, fosfor taqsimoti, normal taqsimot, regressiya tahlili

Ilmiy soha

Texnika

Iqtibos keltirish

APAXalikulov, Utkir, & Khalikulov, Utkir (2025). Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri. ТАЙИ хабарномаси, 2(1), 237-240. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-1-232-236
GOST (OAK)Xalikulov, Utkir, Khalikulov, Utkir Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri // ТАЙИ хабарномаси. – 2025. – T. 2, № 1. – B. 237-240. – DOI: 10.56143/2181-2438-2025-1-232-236.
MLAXalikulov, Utkir, and Khalikulov, Utkir. “Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri.” ТАЙИ хабарномаси, 2(1), 237-240, 2025. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-1-232-236
ChicagoXalikulov, Utkir, and Khalikulov, Utkir. “Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri.” ТАЙИ хабарномаси, 2(1), 237-240 (2025). https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-1-232-236
HarvardXalikulov, Utkir, and Khalikulov, Utkir (2025) ‘Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri’, ТАЙИ хабарномаси, 2(1), 237-240. https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-1-232-236
BibTeX
@article{xalikulovutkir2025,
  title = {Issiq briketlangan temirning yoyli po'lat eritish jarayonida texnologik, termodinamik va iqtisodiy omillarga ta’siri},
  author = {Xalikulov, Utkir and Khalikulov, Utkir},
  journal = {ТАЙИ хабарномаси},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {1},
  pages = {237-240},
  doi = {10.56143/2181-2438-2025-1-232-236},
  url = {https://doi.org/10.56143/2181-2438-2025-1-232-236}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

ТАЙИ хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

ТАЙИ хабарномаси — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari