Ushbu tadqiqotda Markaziy Osiyo florasi uchun muhim bo‘lgan endemik tur — Ferula sumbul (Kauffm.) Hook. f. turining Nurota davlat tabiat qo‘riqxonasidagi ekologik nishasi va potensial tarqalish hududlari BIOCLIM modeli asosida baholandi. Modellashtirish jarayonida relyef, iqlim, radiatsiya, atmosfera, vegetatsiya va tuproq omillarini o‘z ichiga olgan ekologik ma’lumotlar Google Earth Engine platformasidan olinib, korrelyatsiya tahlili orqali 17 ta mustaqil bashoratlovchi omil tanlab olindi. Model 9 ta haqiqiy mavjudlik nuqtalari asosida qurildi. Natijalarga ko‘ra, turning ekologik jihatdan qulay hududlari qo‘riqxonaning janubi-markaziy qismidagi past tog‘ yonbag‘irlari va tog‘ etaklari bilan chegaralanib, umumiy maydonning atigi 2,18 % ini (8,31 km²) tashkil etdi. O‘zgaruvchilar muhimligi va PCA natijalari turning ekologik nishasi asosan yonbag‘ir ekspozitsiyasi, nishablik va iqlim omillari bilan belgilanishini, tuproq va vegetatsiya omillari esa ikkilamchi rol o‘ynashini ko‘rsatdi. Olingan natijalar turning tor ekologik nishaga ega va iqlim o‘zgarishlariga sezgir ekanligini tasdiqlab, Nurota qo‘riqxonasida ushbu turning muhofazasi va monitoringini ilmiy asoslash uchun muhim ahamiyatga ega.
| Mualliflar | H.Sh, Abulfayzov, A.L, Allamurodov, Sh.Sh., Qilichev, B.Q, Karimov |
|---|---|
| Jurnal | Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар |
| Nashr sanasi | 2026-03-18 |
| Jild | 8 |
| Son | 2 |
| Betlar | 54-63 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.70728/a.series.v08.i02.008 |
DOI: 10.70728/a.series.v08.i02.008 · Maqolaning asl sahifasi
Ferula sumbul; BIOCLIM modeli; ekologik nisha; potensial tarqalish; endemik o‘simliklar; Nurota davlat tabiat qo‘riqxonasi; iqlim omillari; PCA
Urban air pollution is a critical environmental and public health issue, particularly due to fine particulate matter (PM). This study aimed to chemically characterize PM₂.₅ and PM₁₀ in an urban environment. Air samples…
Ushbu tadqiqot Koʻhiston okrugi (Oʻzbekiston qismi) dendroflorasining balandlik mintaqalari bo‘yicha taqsimlanishi va turlar boyligining ekologik omillar bilan bog‘liqligini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot…
Ушбу мақолада учта нав ва иккита линия (назорат сифатида танланган) ҳамда 30 та оила BC4F7 авлодли мураккаб геномли дурагайларнинг морфо-физиологик белгилари (ўсимликнинг қуруқ оғирлиги, поя ва ildizнинг қуруқ оғирлиги…
In this article, a coordination compound of copper acetate with isonicotinamide was synthesized and its structure was analyzed using physicochemical methods.
В течения 2024-2025 гг по сезонно изучены насекомые Ташкентского оазиса в качестве промежуточных хозяев гельминтов позвоночных животных. Представителей жуков – Tenebrionidae, Scarabaeidae оказались зараженными личинками…
Maqolada izoxinolin alkaloidlari va boshqa biologik faol moddalarning (BFM) qon tomir silliq mushak hujayralari (SMSH) faoliyatiga ta'siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda qon tomir tizimining uch qavatli (adventitiya…
Mazkur tadqiqot yuqori harorat sharoitida barqaror ishlay oladigan suyuq surkov kompozitlarni ishlab chiqish va ularning sanoatda qo‘llash istiqbollarini ilmiy asoslashga bag‘ishlangan. Ishda termooksidlanishga chidamli…
Mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek nasrining vakili Nabijon Boqiyning “Gulzamira” va “Bir muhabbat qissasi” asarlarida hujjatlilik hamda badiiy to‘qimaning o‘zaro munosabati poetika nuqtai nazaridan tahlil qilinadi…
Mazkur maqola o‘zbek va ingliz tillaridagi milliy libos nomlarining lingvomadaniy xususiyatlarini qiyosiy nuqtai nazardan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda milliy kiyim nomlari faqat leksik birlik sifatida emas…
This article analyzes the significance of Artificial Intelligence (AI) in the process of learning and teaching the English language. Based on research conducted through relevant studies, books, and academic articles…