Moliyaviy firibgarlikni aniqlash bugungi kunda dolzarb va murakkab masalalardan biri bo‘lib, moliyaviyinstitutlar uchun sezilarli darajada moliyaviy yo‘qotishlarga olib kelmoqda. An’anaviy aniqlash usullari ko‘p vaqt va resurstalab qilgani sababli, real vaqt rejimida ishlovchi avtomatlashtirilgan yondashuvlarga ehtiyoj ortmoqda. Ushbu maqoladachuqur o‘rganish asosidagi metodologiya asosida firibgarlikni aniqlash masalasi ko‘rib chiqiladi. Taklif etilgan yondashuvdakonvolyutsion (CNN) va takrorlovchi (LSTM) neyron tarmoqlari asosida kam xususiyatli, ammo yuqori aniqlikdagi modellaryaratiladi. Shuningdek, nomutanosiblik muammosini bartaraf etishda Autoencoder asosidagi ortiqcha namunalash usulitaklif etiladi va SMOTE usuli bilan solishtiriladi. Tajriba natijalari CNN va LSTM modellarining LightGBM modeliga nisbatansamaradorligini ko‘rsatdi. Ikki xil real ma’lumotlar to‘plamida o‘tkazilgan tajribalar natijalari taklif etilgan yondashuvningbarqaror va ishonchli ekanligini tasdiqlaydi
| Mualliflar | Normamatov , Xayriddin |
|---|---|
| Jurnal | Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2025-07-01 |
| Jild | 3 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.17606443 |
DOI: 10.5281/zenodo.17606443 · Maqolaning asl sahifasi
chuqur o‘rganish, moliyaviy firibgarlik, anomal yozuvlar, autoencoder, LSTM, Bi-LSTM, GAN, VAE, grafik neyron tarmoqlar, GNN, mashina o‘rganish, firibgarlikni aniqlash, real-vaqt monitoring, moliyaviy tranzaktsiyalar, neyron tarmoqlar.
Ushbu maqolada sanoat korxonalarida moliyaviy monitoring va budjet nazoratini avtomatlashtirish uchunsun’iy intellekt (AI) va katta ma’lumotlar (Big Data) texnologiyalarini qo‘llash masalasi yoritilgan. Zamonaviy…
This article fully covers the specific tasks of effective ICT management in the digital economy. It also discussesthe main stages and directions of information and communication technologies development in the context…
Mazkur ishda yashil iqtisodiyot tushunchasi, uning asosiy tamoyillari va ahamiyati o‘rganiladi. Xususan,yashil iqtisodiyotni rivojlantirishda investitsiyalarning tutgan o‘rni, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar…
O‘zbekistonning g‘arbiy hududlari va qo‘shni mamlakatlar aholisining turmush darajasi Orol dengiziningqurishi hamda tuproqning ikkilamchi sho‘rlanishi oqibatida yuzaga kelgan cho‘llanish jarayonidan jiddiy zarar…
Ushbu maqolada bugungi kunda taʼlim jarayonini raqamli texnologiyalar asosida tashkil qilish va rivojlantirishdaraqamli taʼlim resurslari, xususan 3D VR texnologiyalarini qoʻllash boʻyicha olib borilgan tadqiqot…
Ushbu maqolada yashil iqtisodiyotning mamlakat makroiqtisodiy ko‘rsatkichlariga ta’siri tahlil qilinadi.Barqaror rivojlanish, ekologik muvozanat va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ko‘rib chiqiladi. Yashil…
Ushbu maqolada biosignallarni qayta ishlashda sun’iy intellekt modellari yordamida sog‘liq holatini bashoratqilish masalasi yoritilgan. Tadqiqotda LSTM, ANN va SVM modellarining samaradorligi solishtirilgan. LSTM…
Ushbu maqolada biznes boshqaruvi jarayonlariga raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiysamaradorligi keng yoritilgan. Tadqiqotda raqamli transformatsiyaning zamonaviy korxonalar faoliyatidagi…
Ushbu maqola qurg‘oqchil hududlarda shamol dvigatellaridan foydalanishning iqtisodiy jihatlarini tahlil qiladi.Maqsad – shamol energiyasi loyihalarining iqtisodiy maqsadga muvofiqligini baholash va ushbu texnologiyani…
In this article different self-healing and fault-tolerance concepts and approaches that can be integrated in IoTenhanced P2P systems were studied. Overall, the main purpose of this article is to give an overview on…