Yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida tijorat banklarida investitsiya loyihalari samaradorligini oshirishda ESG tamoyillarining roli

Ostonaqulova , Gulchehraxon

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu loyihalar bilan bog‘liq eng asosiy savollardan biri shuki: nega tijorat banklari o‘z kapitalini bundayinvestitsiyalarga jalb qilishadi? Moliyaviy qarorlarning chuqur ildiz otgan jarayonlari va natijalari ko‘p jihatdan ESGga oidichki hamda tashqi omillar ta’sirida shakllanadi. Ushbu tadqiqot ESG tamoyillarining to‘g‘ridan-to‘g‘ri samaradorlikka ta’siriva faol risk boshqaruvi amaliyotlarining (xususan, atrof-muhit standartlari va ijtimoiy boshqaruv) moderatsiyalovchi rolinihisobga olgan holda, ushbu munozaraga hissa qo‘shadi. Bank sohasida portfel darajasidagi yashil investitsiyalarningo‘sishi tradicional modeldan barqaror (sustainable) tizimga o‘tishda moliyalashtirish kanallari samaradorligiga qandayta’sir ko‘rsatganini miqdoriy tekshirish uchun korrelyatsiya metodlari regressiya tahlili bilan uyg‘unlashtiriladi. Bir nechayillik konseptual xaritalash ramkasi asosida — ESG dasturlarining dastlabki qabul qilinishidan to to‘liq joriy etilishbosqichigacha — ikki xil bank modeli va institut darajasidagi faol tuzilmalar joriy ta’siri baholanadi hamda solishtirmasxema yaratiladi. Regressiya natijalari turli ESG intensivligiga ega kanal tizimlarining samaradorlik profillarini ochib beradiva yashil standartlar tobora kuchayishi bilan atrof-muhit indikatorlari, ijtimoiy tashabbuslar va boshqaruv mexanizmlariningta’siri aniqlanadi. Natijalar uzoq muddatli investitsiyalarning nisbatan barqaror shaklga ega ekanini, barqarorlikkayo‘naltirilgan tuzilmalar bilan ijobiy korrelyatsiyaga ega bo‘lishini ko‘rsatadi. ESG tamoyillarining siyosiy deformatsiyalargasezuvchanligi isbotlanadi va empirik ma’lumotlar orqali an’anaviy tizimdan yashil moliyalashtirishga o‘tish yo‘li aniqlanadi.Global moliyaviy bozorlar va manfaatdor tomonlar ehtiyojlari tobora oldinga chiqayotgan bir paytda, tadqiqot natijalarinafaqat bank investitsiya strategiyalari va loyihalar samaradorligi, balki yashil iqtisodga o‘tishda regulyatorlar uchun hamamaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarOstonaqulova , Gulchehraxon
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-10-23
Jild3
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.17577268
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.17577268 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ESG tamoyillari, bank samaradorligi, yashil iqtisodga o‘tish, risk boshqaruvi, siyosiy deformatsiya, barqaror investitsiya kanallari, moliyaviy ochiqlik rejimlari

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAOstonaqulova , Gulchehraxon (2025). YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.17577268
GOST (OAK)Ostonaqulova , Gulchehraxon YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3. – DOI: 10.5281/zenodo.17577268.
MLAOstonaqulova , Gulchehraxon. “YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3, 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17577268
ChicagoOstonaqulova , Gulchehraxon. “YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3 (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17577268
HarvardOstonaqulova , Gulchehraxon (2025) ‘YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.17577268
BibTeX
@article{ostonaqulovagulchehraxon2025,
  title = {YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ESG TAMOYILLARINING ROLI},
  author = {Ostonaqulova , Gulchehraxon},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  doi = {10.5281/zenodo.17577268},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17577268}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Ostonaqulova , Gulchehraxon — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari