Oliy iqtisodiy ta’lim orqali eko-innovatsiyalar va “Yashil” investitsiyalarni rag‘batlantirish mexanizmlari: siyosiy va institutsional doiralar

Xasanova , Zarina

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Barqaror rivojlanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri sifatida, oliy iqtisodiy ta’lim muassasalariayrim o‘tish davri iqtisodiyotlarida siyosatga asoslangan eko-innovatsiyalarni joriy etishni rag‘batlantirish uchun mas’uldir.Yashil investitsiyalarni rag‘batlantirish (siyosiy imtiyozlar, institutsional islohotlar) turli manfaatdor tomonlarga ta’sirko‘rsatadigan eng samarali mexanizmlardan biri hisoblanadi. O‘quv dasturlarining mazmuniy asosini integratsiyalash vamuvofiqlashtirish jarayoni boshqaruv tizimini propensiya ballari moslashuvi (propensity score matching) va regressiontahliliga asoslangan holda shakllantirishni ham o‘z ichiga oladi. Biz shunday moslashuvchan modelni ishlab chiqishnitaklif etamizki, unda har bir universitet dasturi eko-ko‘nikmalar portfelini maksimal darajada shakllantiradi va shu orqaliinnovatsiyalar tarqalishini uzoq muddatli rag‘batlantirish salohiyatini oshiradi. Tanlovdagi og‘ishlar va kuzatilmagangeterogenlik endogenlik va o‘lchashdagi xatolarni tuzatish orqali hamda turli institutsional sharoitlar va o‘quv dasturlaristandartlaridagi tafovutlardan kelib chiqqan nomutanosibliklarni kamaytirish orqali hisobga olindi. Shu maqsaddapropensiya ballari baholanib, regressiya tuzatishlari uchun kovariat sifatida ishlatildi. Birinchidan, biz muassasalarnio‘xshash xususiyatlarga ega bo‘lganlari bilan moslashtirib, o‘quv dasturlarining uyg‘unligini baholadik va davolash ta’sirinisinash uchun regressiya asosini ishlab chiqdik (davolanganlarga o‘rtacha ta’sir – ATT). Tahlil natijasida 18 foizlik dispersiya0,05 darajadagi ahamiyat bilan aniqlanib, mustahkam ishonch oralig‘i qayd etildi. Keyingi bosqichlarda 12 foizlik o‘quvdasturlaridagi ishtirok va qabul qilish ta’siri (ATE), 9 foizlik siyosiy uyg‘unlik (ATT), 7 foizlik institutsional ishtirok (ATT)va 6 foizlik boshqaruv rag‘batlari (ATE) kuzatildi. Olingan baholar moslashtirilgan namunalar va to‘liq model o‘rtasidaizchillikni ko‘rsatdi, mustahkam baholar esa sezgirlik sinovlari bilan yaqin natijalarni berdi. Taklif etilayotgan gibrid PSM–regressiya yondashuvi ishonchli sababiy xulosalar olish imkonini berdi. Biroq, institutsional assimetriyalar mavjud bo‘lganhollarda, siyosiy muhitdagi nomutanosiblik tufayli yashil investitsiyalarga bo‘lgan talabning ortishi rag‘batlantiruvchi ta’sirnikamaytirishi mumkin, ayniqsa, rivojlanayotgan kontekstlarda moslashuvning imkoniyat xarajatlari eko-moliyalashtirishimkoniyatlariga nisbatan yuqori bo‘lsa

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXasanova , Zarina
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN2992-8982
Nashr sanasi2025-11-01
Jild3
Son11
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
DOI10.5281/zenodo.17551950
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

DOI: 10.5281/zenodo.17551950 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

yashil ko‘nikmalarni uyg‘unlashtirish, eko-innovatsiyalar diffuziyasi, oliy iqtisodiy ta’lim, siyosiy kalibrlash, propensiya ballari moslashuvi, boshqaruv izchilligi, sababiy ta’sirni baholash

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAXasanova , Zarina (2025). OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR. Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17551950
GOST (OAK)Xasanova , Zarina OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR // Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт. – 2025. – T. 3, № 11. – DOI: 10.5281/zenodo.17551950.
MLAXasanova , Zarina. “OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17551950
ChicagoXasanova , Zarina. “OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR.” Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17551950
HarvardXasanova , Zarina (2025) ‘OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR’, Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17551950
BibTeX
@article{xasanovazarina2025,
  title = {OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR},
  author = {Xasanova , Zarina},
  journal = {Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {11},
  doi = {10.5281/zenodo.17551950},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17551950}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Xasanova , Zarina — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari