Ushbu tadqiqot so‘nggi o‘n yillik (2013–2023) davomida O‘zbekistonning energetika, qishloq xo‘jaligi vasanoat tarmoqlarida raqamli texnologiyalarning joriy etilishi natijasida yuzaga kelgan ekologik va iqtisodiy o‘zgarishlarnikeng qamrovli baholashga qaratilgan. Zamonaviy raqamli transformatsiya jarayonlari global miqyosda yashil iqtisodiyotrivojiga sezilarli taʼsir ko‘rsatmoqda. O‘zbekiston ham bu global tendensiyadan chetda qolmagan holda, milliy iqtisodiyotniraqamlashtirish va ekologik barqarorlikni taʼminlash yo‘lida muhim qadamlar qo‘ymoqda. Tadqiqot doirasida to‘planganempirik maʼlumotlar shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalarning joriy etilishi natijasida energiya samaradorligi 15 foizgaoshgan. Bu ko‘rsatkich, ayniqsa, energetika sohasida zamonaviy monitoring va boshqaruv tizimlarining joriy etilishi, aqllitarmoqlar (smart grids) va masofadan nazorat qilish tizimlari orqali erishilgan. Shuningdek, uglerod chiqindilari 11–13foizga kamaygan bo‘lib, bu asosan ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish, transport logistikasini takomillashtirishva energiya sarfini kamaytiruvchi dasturiy taʼminotlar qo‘llanilishi bilan bog‘liq. Qayta tiklanuvchi energiya manbalariningumumiy energiya ishlab chiqarishdagi ulushi 4,2 foizdan 15,8 foizgacha ko‘tarilgan, bu esa quyosh, shamol vagidroenergetika sohalarida raqamli boshqaruv tizimlarining samarali qo‘llanilayotganidan dalolat beradi.Tadqiqotning nazariy asosi yashil iqtisodiyot konsepsiyasiga tayangan bo‘lib, unda iqtisodiy o‘sish va ekologik barqarorliko‘rtasidagi muvozanat, raqamli texnologiyalarning transformatsion roli va davlat siyosatining ahamiyati ko‘rib chiqilgan.Xalqaro tajribalar bilan solishtirilganda, Yevropa Ittifoqining “Green Digital Transition” strategiyasi, AQShning “SmartGrids” dasturi hamda Xitoyning “Raqamli Iqtisodiyot va Yashil Rivojlanish” modeli o‘rganilgan. Bu tajribalar O‘zbekistonuchun qimmatli saboqlar berishi mumkin, ayniqsa raqamli texnologiyalar va yashil iqtisodiyot integratsiyasi nuqtayinazaridan. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi sohasida amalga oshirilgan tadqiqotlar natijasida aqlli sug‘orish tizimlariningjoriy etilishi suv sarfini 1,3 foizga kamaytirish va hosildorlikni 10 foizga oshirish imkonini bergan. Bu ko‘rsatkichlarsensor texnologiyalari, sun’iy yo‘ldosh tasvirlari va mobil ilovalar orqali qishloq xo‘jaligi yerlarining holatini monitoringqilish, sug‘orish jarayonlarini optimallashtirish va o‘simliklarning sog‘lig‘ini nazorat qilish orqali erishilgan. Shuningdek,elektron tijorat va IT-xizmatlarining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 1,8 foizdan 3,4 foizgacha ortgani qayd etilgan, bu esaiqtisodiyotning raqamli sektorining jadal sur’atlarda rivojlanayotganini ko‘rsatadi.
| Mualliflar | Nurmetova , Muyassar |
|---|---|
| Jurnal | Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт |
| Nashr sanasi | 2025-04-01 |
| Jild | 3 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.5281/zenodo.16686028 |
DOI: 10.5281/zenodo.16686028 · Maqolaning asl sahifasi
yashil iqtisodiyot, raqamli texnologiyalar, energetik samaradorlik, qayta tiklanuvchi energiya, iqtisodiy barqarorlik, ekologik transformatsiya, raqamli innovatsiyalar.
This study examines the role and impact of investments on the economic system of the Surkhandarya regionthrough econometric analysis. By utilizing a robust dataset covering key economic indicators over the past decade…
Ushbu maqolada yashil iqtisodiyot sharoitida amaliy va nazariy treninglar orqali xususiy tadbirkorlikfaoliyatining samaradorligini oshirish haqida batafsil maʼlumotlar keltirilgan. Kichik biznes va xususiy…
The study examines whether debt-financed or tax-financed infrastructure investments yield better employmentoutcomes by analyzing U.S. macroeconomic data from 1989–2023. Using data from the IMF and World Bank, key…
Ushbu maqolada iqtisodiyotning dekarbonizatsiyasi jarayonida qayta tiklanadigan energiya manbalarini kengqo‘llash natijasida sug‘urta bozorida yuzaga kelayotgan yangi individual va tizimli xavflar tahlil qilinadi…
Export diversification plays a crucial role in today’s global world and world trade. This research is aimed atstudying the impact of digital infrastructure and renewable energy consumption on export diversification in…
Zamonaviy sanoat sharoitida mehnat unumdorligini oshirish raqobatbardoshlikni ta’minlash va barqarorlikkaerishishda hal qiluvchi omilga aylanmoqda. Ushbu maqolada resurs tejamkor va Lean-Digital yondashuvlar…
Ushbu maqolada O‘zbekistonning Jahon savdo tashkiloti [JST] doirasidagi iqtisodiy rivojlanish istiqbollario‘rganilib, ko‘p tomonlama savdo bitimlarining milliy iqtisodiyotga taʼsiri tahlil qilinmoqda. Bozor…
Despite the growing awareness of the gender gap in career progression, women remain significantlyunderrepresented in top-level positions in traditionally male-dominated sectors such as ICT and aviation. This…
В статье представлен всесторонний анализ развития финтех-сектора Узбекистана на фоне глобальныхтрансформаций в финансовой сфере. Рассматриваются ключевые тренды мирового финтеха, включая ростцифровых платежей…
Ushbu maqola yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida turli mamlakatlar va mintaqalarning tajribalarini o‘rganadi.Yashil siyosatlar, texnologiyalar va boshqaruv amaliyotlarining samaradorligi, shuningdek, duch kelingan…