Davlat xaridlari tizimida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish: xalqaro tajribalar tahlili

Majidov , Nizom

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada xalqaro tajribalar misolida davlat xaridlari jarayonida SI qo‘llashning asosiy yo‘nalishlaritahlil qilinadi: jarayonlarni avtomatlashtirish, firibgarlik va korrupsiyani oldini olish hamda xarajatlarni optimallashtirish. Ilmiyizlanishlarda (ayniqsa, Scopus platformasiga indekslangan maqolalarda) hamda xalqaro tashkilotlarning hisobotlaridakeltirilgan amaliy dalillar asosida Janubiy Koreya, Ukraina, Braziliya, Buyuk Britaniya va boshqa davlatlar misolida qo‘lgakiritilgan natijalar ko‘rib chiqiladi.Ma’lumotlarga ko‘ra, SI bilan boyitilgan elektron xarid (e-procurement) platformalari odatdagi tartib-taomillarniavtomatlashtirish orqali jarayonlarni tezlashtiradi va ma’muriy yukni kamaytiradi; real vaqt rejimida buzilishlar hamdakorrupsiya xavfini aniqlaydi va shu orqali huquqbuzarliklarni bartaraf etadi; shuningdek, xarajatlarni optimallashtirib,budjet mablag‘larida katta tejamkorlikka erishadi.Janubiy Koreyaning KONEPS, Ukrainadagi Prozorro, Braziliyadagi Alice kabi tizimlar yordamida davlat milliardlabdollar mablag‘ni tejashga, jarayon vaqti hamda xarajatlarini kamaytirishga va firibgarlik holatlarini aniqroq aniqlashgamuvaffaq bo‘lgan. Albatta, SI texnologiyalarini to‘liq joriy etish jarayonida katta hajmdagi dastlabki sarmoya, ma’lumotlarniintegratsiya qilish, xodimlarning malakasini oshirish kabi qiyinchiliklar mavjud. Biroq xalqaro tajribalar shuni ko‘rsatadiki,SI joriy etishning ijobiy natijalari bu xarajatlarni oqilona oqlaydi hamda xususiy va davlat sektorlaridagi ishtirokchilar uchunamaliy foydalar keltiradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMajidov , Nizom
JurnalЯшил иқтисодиёт ва тараққиёт
Nashr sanasi2025-07-01
Jild3
Son7
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.16036965

Kalit so‘zlar

davlat xaridlari, elektron xarid, sun’iy intellekt (SI), avtomatlashtirish, firibgarlikni aniqlash, xarajatlarni optimallashtirish, shaffoflik, hukumat xaridlari

Ilmiy soha

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Яшил иқтисодиёт ва тараққиёт — barcha maqolalar