Sun’iy intellekt va matematik modellashtirishga asoslangan raqamli signallarni qayta ishlashda ilg‘or shovqinni kamaytirish usullari

Abdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, Ahmedov, Shoxijahon

Innovations in Science and Technologies · 2025-yil

Annotatsiya

Ushbu maqolada radiokanallardagi shovqin tufayli signal sifatining pasayishi va bit xato darajasi ning oshishi muammosi tahlil qilindi. Shovqin manbalari sifatida termik shovqin, atmosferik shovqin, interferensiya va ko‘p yo‘lli tarqalish effekti ko‘rib chiqilgan. Muammoni yechish uchun matematik modellashtirish, filtrlar va sun’iy intellekt modellaridan foydalanish asosida shovqinli nochiziqli signalini tozalash va original signalni tiklash jarayoni tahlil qilingan. Shovqinli raqamli signalni qayta ishlash va uning sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilash maqsadida 1D CNN modeliga asoslangan dasturiy yechim ishlab chiqilgan. Modelning tuzilishi, o‘qitish bosqichlari hamda signalni filtrlash jarayonidagi vizual va miqdoriy natijalari tahlil qilingan. O‘tkazilgan tajribalar asosida taklif etilgan yondashuv bit xato darajasini sezilarli kamaytirishi va radio, mobil aloqa tizimlarida signal sifati oshishiga xizmat qilishimumkinligini keltirilgan.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, Ahmedov, Shoxijahon
JurnalInnovations in Science and Technologies
NashriyotТошкент давлат иқтисодиёт университети
ISSN3030-3451
Nashr sanasi2025-12-22
Jild2
Son11
Betlar329-338
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIqtisodiyot
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

sun’iy intellekt, shovqinni kamaytirish, raqamli signalni qayta ishlash, FIR, IIR, neyron tarmoqlar, adaptiv filtrlar

Ilmiy soha

Iqtisodiyot

Iqtibos keltirish

APAAbdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, & Ahmedov, Shoxijahon (2025). SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI. Innovations in Science and Technologies, 2(11), 329-338. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1414
GOST (OAK)Abdullaev, Abdubakir va b. SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI // Innovations in Science and Technologies. – 2025. – T. 2, № 11. – B. 329-338.
MLAAbdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, and Ahmedov, Shoxijahon. “SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI.” Innovations in Science and Technologies, 2(11), 329-338, 2025. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1414
ChicagoAbdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, and Ahmedov, Shoxijahon. “SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI.” Innovations in Science and Technologies, 2(11), 329-338 (2025). https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1414
HarvardAbdullaev, Abdubakir, Teshaboyev, Xo‘jamiyor, Sobirov, Ro‘ziali, and Ahmedov, Shoxijahon (2025) ‘SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI’, Innovations in Science and Technologies, 2(11), 329-338. https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1414
BibTeX
@article{abdullaevabdubakir2025,
  title = {SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK MODELLASHTIRISHGA ASOSLANGAN RAQAMLI SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA ILG‘OR SHOVQINNI KAMAYTIRISH USULLARI},
  author = {Abdullaev, Abdubakir and Teshaboyev, Xo‘jamiyor and Sobirov, Ro‘ziali and Ahmedov, Shoxijahon},
  journal = {Innovations in Science and Technologies},
  year = {2025},
  volume = {2},
  number = {11},
  pages = {329-338},
  url = {https://innoist.uz/index.php/ist/article/view/1414}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Innovations in Science and Technologies jurnalidan boshqa maqolalar

Innovations in Science and Technologies — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Abdullaev, Abdubakir — boshqa maqolalari

Iqtisodiyot sohasidagi boshqa maqolalar

Iqtisodiyot sohasidagi OAK jurnallari