Mazkur maqolada O‘zbekistonda tabiiy harakatning asosiy ko‘rsatkichlari — tug‘ilish, o‘lim va tabiiy o‘sish demografik jarayonlarining istiqboldagi dinamikasini baholash uchun vaqt qatorlari tahliliga asoslangan ARIMA modeli qo‘llanildi. Tadqiqot uchun 2000–2024-yillar davridagi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlaridan foydalanildi. ARIMA modelining identifikatsiya, baholash va diagnostika bosqichlari ketma-ket amalga oshirilib, demografik ko‘rsatkichlarning kelgusi besh yillik davr uchun prognozlari shakllantirildi. Empirik natijalar tug‘ilishning pasayish tendensiyasi sekinlashayotganini, o‘lim ko‘rsatkichlari nisbatan barqarorlashayotganini, tabiiy o‘sish darajasi esa hududlar kesimida sezilarli farqlar bilan davom etayotganini ko‘rsatdi. Prognozlar demografik siyosatni rejalashtirish, aholining barqaror rivojlanishini ta’minlash hamda mehnat resurslari taqsimotini samarali boshqarishda ilmiy asos sifatida qo‘llanilishi mumkin.
| Mualliflar | Abduraxmanov , Abduazim |
|---|---|
| Jurnal | Innovations in Science and Technologies |
| Nashr sanasi | 2025-08-17 |
| Jild | 2 |
| Son | 7 |
| Betlar | 300-310 |
| Til | Ingliz |
O‘zbekiston, tabiiy harakat, tug‘ilish, o‘lim, tabiiy o‘sish, demografik prognozlash, ARIMA modeli, vaqt qatori, statistika
Ushbu maqolada sog’liqni saqlash tizimini moliyalashtirishda davlat ishitirokining nazariy va uslubiy jihatlari, bugungi kunda sog’liqni saqlash sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlili va sog’liqni saqlash…
Mazkur maqolada O‘zbekistonda go‘daklar o‘limiga ta’sir etuvchi asosiy omillarni aniqlash va ularning o‘zaro bog‘liqligini statistik jihatdan baholash maqsadida ko‘p omilli regressiya modellari ishlab chiqildi…
Ushbu maqolada O‘zbekiston aloqa korxonalarining jahon miqyosidagi iqtisodiy-ijtimoiy holati tizimli tahlil qilinadi. Xususan, raqamli transformatsiya jarayonida xizmatlar diversifikatsiyasining ahamiyati, texnologik…
Mazkur maqolada O‘zbekiston sharoitida qishloq va shahar hududlarining demografik omillarining tug‘ilishning yig‘indi koeffitsientiga ta’siri panel ma’lumotlar asosida ekonometrik usullar yordamida tahlil qilingan…
Ushbu maqolada aloqa korxonalarida xizmatlarni diversifikatsiya qilishning iqtisodiy-nazariy asoslari chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt integratsiyasi sharoitida xizmatlar…
Дунё иқтисодиётида кимё саноати муҳим ўрин эгаллаб, кимё маҳсулотлари саноатнинг барча тармоқларида ишлатилиши билан аҳамиятлидир. Шу сабабли кимё саноати ишлаб чиқаришини ривожлантириш мамлакат иқтисодий барқарорлиги…
San’at, me’morchilik, matematika, astronomiya, astrologiya, huquq, musiqa va tibbiyot kabi sohalarga oid, yuzlab yillar avval yozilgan va hozirgacha kutubxonalar hamda universitetlar tomonidan saqlanayotgan tarixiy…
Hozirgi kunda raqobat muhiti tobora kuchayib borayotgan sharoitida davlat idoralari, ilmiy doiralar hamda biznes vakillari oldida turgan asosiy vazifalardan biri – agrosanoat majmuasi sohasining barqaror rivojlanishini…
В данной статье рассмотрены зарубежные подходы реализации механизма инвестиционного потенциала промышленных предприятий в системе обеспечения экономической безопасности на примере таких государств как США, Китай…
Mazkur maqola Oʻzbekistonda tabiiy monopoliyalardan raqobatga asoslangan bozor tizimiga oʻtish jarayonlarini chuqur tahlil qiladi va bu islohotlarning iqtisodiy samaradorlik, investitsiyaviy jozibadorlik hamda marketing…